Се разгледува опција САД да не го купат целиот остров, туку да добијат целосен суверенитет над одредени делови од територијата на Гренланд за воени бази. Ова би било слично на статусот што го има Обединетото Кралство над своите бази на Кипар.

Состанок во Давос

Трамп го објави договорот на социјалната мрежа Truth Social по средбата со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Давос, каде што се одржуваше Светскиот економски форум. Тој напиша дека тој и Руте „формирале рамка за иден договор во врска со Гренланд и, всушност, целиот арктички регион“, без да даде детали. Додаде дека таквото решение, доколку се реализира, би било „одлично за Соединетите Американски Држави и сите земји од НАТО“.

Само неколку часа претходно, Трамп им порача на европските лидери во говорот во Давос дека нема да се задоволи со ништо помалку од сопственост на Гренланд од страна на САД, тврдејќи дека тоа е прашање на национална безбедност. Во исто време, тој се обиде да ја омекне својата порака, велејќи дека САД нема да употребат сила за да ја земат територијата, но нагласи дека планира да употреби економска и дипломатска моќ за да го „добие“ Гренланд. Тој повика на „итни преговори“, ги исмејуваше европските земји како зависни од САД и предупреди дека Данска и другите европски земји би можеле да ги претрпат последиците

Загрозени со царини

Тој се закани и со конкретни мерки. Пред четири дена, Трамп се закани дека ќе воведе високи тарифи за голем број европски сојузници поради нивната поддршка за статусот на Гренланд како автономна територија на Данска. Но, по средбата со Руте, тој објави дека САД нема да воведуваат тарифи од 10 проценти за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска од 1 февруари. Во текот на викендот, тој дури се закани дека ќе ги зголеми тарифите на 25 проценти од 1 јуни.

„Врз основа на тој договор, нема да воведувам тарифи кои требаше да стапат во сила на 1 февруари“, рече Трамп. Иако не ја објави содржината на договорот, тој рече дека продолжуваат разговорите и за американскиот ракетен одбранбен штит, кој делумно ќе биде сместен во Гренланд. Во Давос, тој исто така тврдеше дека договорот ќе биде на сила „засекогаш“. „Имаме концепт за договор. Мислам дека тоа ќе биде многу добар договор за Соединетите Американски Држави и за нив. Малку е комплицирано, но ќе го објасниме подоцна“, изјави Трамп за CNBC.

Руте: Сè уште имаме многу работа да завршиме

НАТО соопшти дека договорот не е финализиран и дека разговорите со Данска и Гренланд се уште се во тек. Портпаролката на НАТО, Алисон Харт, изјави дека дискусиите меѓу сојузниците за рамката што ја спомена претседателот ќе се фокусираат на безбедноста на Арктикот преку заеднички напори, особено на седумте арктички членки на Алијансата. Таа додаде дека разговорите меѓу Данска, Гренланд и САД ќе продолжат за да се осигурат дека Русија и Кина „никогаш нема да добијат упориште – економски или воено – во Гренланд“. Таа нагласи дека Руте не предложил никаков компромис за суверенитетот за време на средбата со Трамп.

Руте беше резервиран по разговорите. „Мислам дека вечервашниот состанок беше многу добар. Но, сè уште имаме многу работа да завршиме“, изјави тој за АФП. Данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен рече дека сигналите на Трамп се смирувачки: „Тој рече дека ќе ја паузира трговската војна. Рече дека нема да го нападне Гренланд. Тоа се позитивни пораки“.

„Гренланд не е на продажба“ 

Но, во Гренланд, пораките беа примени многу поостро. Претставничката на Гренланд во данскиот парламент, Аја Кемниц Ларсен, изјави дека НАТО нема мандат да преговара за ништо поврзано со Гренланд без учество на жителите на Гренланд. „Ништо за нас без нас“, напиша таа, нарекувајќи ја идејата дека НАТО ќе одлучува за суверенитетот или минералното богатство на Гренланд „тотално неприфатлива“. Данскиот пратеник Саша Факсе го кажа истото за Скај њуз дека договорот што го спомена Трамп „не е реален“: „Не може да има договор без учество на Гренланд. Тие се многу јасни – Гренланд не е на продажба“. 

Заканите на Трамп со царини предизвикаа загриженост и критики во Европа, но и нервоза на американскиот пазар. Волстрит во вторник го забележа најлошиот ден од октомври, првиот ден од тргувањето откако Трамп ги упати заканите. Во Давос, Трамп се обиде да ја преземе заслугата за рекордните максимуми на акциите, но призна дека тие паднаа оваа недела „поради Исланд“, очигледно мислејќи на Гренланд.