Велика Британија ја презема Атлантската команда во Норфолк, Вирџинија, Италија добива одговорност за јужното крило во базата во Неапол, а Германија и Полска наизменично ќе ја надгледуваат Здружената команда на силите во Брунсум, Холандија. Со овој потег, европските команданти за прв пат ќе водат три команди на здружените сили на НАТО на оперативно ниво.
Извори од НАТО инсистираат дека станува збор за преземање поголема одговорност од страна на европските нации за одбраната на континентот, а не за повлекување на Трамп од Алијансата.
Нова распределба на одговорностите
Претставник на НАТО ги потврди промените во изјава за „Телеграф“. „Сојузниците се согласија за нова распределба на одговорностите за позициите на високи офицери во рамките на командната структура на НАТО. На тој начин европските сојузници, вклучувајќи ги и најновите членки, ќе имаат позначајна улога во военото раководство на Алијансата“, рече тој.
Европските членки на НАТО историски се потпирале на Соединетите Американски Држави за планирање, команда и контрола. Врховниот командант на сојузничките сили за Европа (SACEUR) е секогаш американски офицер, кој е исто така задолжен за американските сили во Европа.
Притисокот на Трамп и европскиот одговор
Реорганизацијата доаѓа во време кога американскиот претседател се закани дека ќе ја намали улогата на САД во алијансата и размислуваше за повлекување на трупите од Европа за да се фокусира на други закани како што е Кина. Неговите ставови покренаа прашања за тоа дали американските сили би им дошле на помош на европските сојузници во случај на руски напад.
Заканата на Трамп да го преземе Гренланд, арктички остров што ѝ припаѓа на членката на НАТО, Данска, речиси ја турна Алијансата во најдлабоката криза во историјата. Како одговор на тоа, европските влади ги забрзаа напорите за зголемување на трошоците за одбрана за да ѝ докажат на Белата куќа дека континентот може да се потпре на сопствените сили во одбранбените прашања.
Предупредувања и планови за иднината
Францускиот претседател Емануел Макрон, кој се залага за поголема европска независност од Вашингтон, предупреди за можен нов „момент на Гренланд“ во иднина. Тој посочи дека Европската Унија не треба да се залажува во лажно чувство на безбедност откако ќе се намалат тензиите.
Пред Минхенската безбедносна конференција, експертите предупредија дека Трамп води ера на „политика на уривање“ насочена кон демонтирање на традиционалните институции, а во годишниот извештај на конференцијата тој е опишан како „уништувач“ на европската безбедност.
Во овој контекст, комесарот за одбрана на ЕУ, Андриус Кубилиус, планира турнеја низ Европа за да ги охрабри земјите да го зголемат производството на оружје со долг дострел. Кубилиус е исто така гласен застапник на „европска воена сила“ од 100.000 војници што би ја преобликувала одбраната на континентот без американска поддршка.
САД продолжуваат да играат клучна улога
И покрај овие промени, италијанскиот адмирал Џузепе Каво Драгоне, претседател на Воениот комитет на НАТО, вели дека тие претставуваат силна американска посветеност кон Алијансата. Како дел од реорганизацијата, САД ќе ја преземат командата над поморските сили на НАТО, со седиште во Нортвуд во Обединетото Кралство. Ова значи дека американските офицери ќе ги надгледуваат главните воздушни, копнени и поморски команди на Алијансата и ќе ја задржат највисоката позиција врховен командант на сојузничките сили на Европа.
Генералот Алексус Гринкевич, кој моментално ја извршува функцијата, е клучен член на американскиот тим кој преговара за завршување на војната меѓу Украина и Русија. Американскиот амбасадор во НАТО, Метју Витакер, во понеделник изјави дека Трамп се обидува да ја зајакне, а не да ја „распадне“ Алијансата. „Се обидуваме да го зајакнеме НАТО, а не да го повлечеме или отфрлиме. Сакаме да функционира како што е замислено: како сојуз од 32 силни и способни сојузници“, додаде тој.
