Илустрација со вештачка интелигенцијаИмено, студија од 2024 година која ги испитувала молекуларните промени поврзани со стареењето открила дека луѓето поминуваат низ два периода на брзо забрзување на стареењето: едниот на просечна возраст од 44 години, а вториот околу 60-годишна возраст, пишува ScienceAlert .
„Не се менуваме постепено со текот на времето, има некои навистина драматични промени“, објасни генетичарот Мајкл Снајдер од Универзитетот Стенфорд во август 2024 година, кога беше објавена студијата. „Се испоставува дека средината на четириесеттите години е време на драматични промени, како и почетокот на шеесеттите години. Тоа е точно без оглед на тоа какви молекули разгледуваме.“
Истражување на биологијата на стареењето
Стареењето е сложен процес поврзан со зголемен ризик од разни болести, како што се Алцхајмеровата болест и кардиоваскуларните заболувања, чиј ризик не се зголемува постепено, туку нагло ескалира по одредена возраст. За подобро да ги разберат овие промени и да најдат начини да ги ублажат, Снајдер и неговите колеги детално ја истражиле биологијата на стареењето.
За таа цел, тие следеле група од 108 возрасни лица кои донирале биолошки примероци на секои неколку месеци во текот на неколку години. Научниците анализирале широк спектар на биомолекули, вклучувајќи РНК, протеини, липиди и микробиоми од цревата, кожата, носот и усната празнина, собирајќи вкупно 135.239 биолошки параметри. За време на ова обемно собирање податоци, кое резултираше со повеќе од 246 милијарди точки на податоци, тие барале модели во промените поврзани со стареењето.
Два клучни периоди на забрзано стареење
Анализата покажа дека изобилството на бројни молекули во телото значително се менува во текот на две различни животни фази. Дури 81 процент од сите проучувани молекули покажаа промени во текот на еден или двата од овие периоди. Промените достигнаа врв прво во средината на четириесеттите години, а потоа повторно во раните шеесетти години, со малку различни молекуларни шеми за секој период.
Првиот врв, во средината на четириесеттите години, покажа промени во молекулите поврзани со метаболизмот на липидите, кофеинот и алкохолот, како и кардиоваскуларни заболувања и нарушувања на функцијата на кожата и мускулите. Вториот врв, во раните шеесетти години, беше поврзан со метаболизмот на јаглехидратите и кофеинот, кардиоваскуларните заболувања, промените на кожата и мускулите, регулацијата на имунолошкиот систем и функцијата на бубрезите.
Улогата на менопаузата и идните истражувања
Иако првиот врв на стареење се совпаѓа со периодот кога жените обично влегуваат во перименопауза или менопауза, истражувачите го исклучија овој феномен како главна причина. Имено, мажите исто така претрпеле значајни молекуларни промени на иста возраст.
„Ова укажува дека иако менопаузата или перименопаузата може да придонесат за промените забележани кај жените во средината на четириесеттите години, веројатно постојат и други, позначајни фактори кои влијаат на овие промени и кај мажите и кај жените“, објасни метаболомскиот научник и главен автор Ксиатао Шен. „Идентификувањето и проучувањето на овие фактори треба да биде приоритет за идните истражувања.“
Авторите на студијата забележуваат дека големината на примерокот била релативно мала и дека анализирале ограничен број биолошки примероци од луѓе на возраст меѓу 25 и 70 години. Идните истражувања би можеле да го разгледаат овој феномен подетално, со поголем број испитаници, за подобро да разберат како човечкото тело се менува со текот на времето.
Истражувањето е објавено во списанието „Nature Aging“.
