Ракот на панкреас се смета за исклучително смртоносен бидејќи, иако е релативно редок, околу 87 проценти од заболените не преживуваат пет години по дијагнозата, а резултатите од третманот едвај се подобриле со децении.

Сепак, сега се појавуваат нови можности, а меѓу најперспективните е персонализирана mRNA вакцина, пишува ScienceAlert .

Персонализираната вакцина го буди имунолошкиот систем

Лекот сè уште е во фаза на клинички испитувања, но истражувачите оваа година објавија дека седум пациенти со рак на панкреас чиј имунолошки систем реагирал на вакцината што ја примиле се живи и здрави.

На една од пациентките ѝ била дијагностицирана смртоносната болест на 66-годишна возраст, а по девет дози од вакцината, таа сега има 72 години и ја прославила 50-годишнината од бракот со својот сопруг.

„Нема граници за тоа што можам да направам“, рече пациентот. „За мене, тоа е чудо.“

Оваа вакцина против рак на панкреас е различна од другите потенцијални терапии бидејќи е направена индивидуално за секој пациент, користејќи генетски материјал директно од нивните тумори по хируршко отстранување.

Се смета дека вакцината делува така што го учи имунолошкиот систем на телото да препознава и да запомнува специфичен вид на рак. „Обучените“ клетки можат да преживеат со години, потенцијално заштитувајќи го телото од враќање на болеста.

Ветувачки резултати од клинички испитувања

Најновите наоди од првата фаза од клиничкото испитување беа презентирани од онкологот Винод Балачандран од Центарот за рак „Меморијал Слоун Кетеринг“ на годишниот состанок на Американската асоцијација за истражување на ракот (AACR).

„По шест години следење, приближно 90 проценти од пациентите кои развиле имунолошки одговор се сè уште живи“, рече Балачандран на конференцијата. „Сметаме дека тоа е многу возбудливо за оваа област.“

Во првата фаза од испитувањето учествуваа 16 пациенти со операбилен рак на панкреас чија болест сè уште не се проширила на други делови од телото. Тие ја примија новата персонализирана вакцина по операцијата, заедно со имунотерапија и хемотерапија.

Осум пациенти имале позитивен имунолошки одговор, што укажува дека нивните Т-клетки се подготвени да ги таргетираат клетките на ракот. Седум од овие пациенти кои реагирале на вакцината се уште се живи шест години по операцијата. Од осумте пациенти кои не реагирале, само двајца преживеале.

Еден преживеан кој реагирал на вакцината вели дека денес е толку здрав што понекогаш заборава низ што поминал. „Не правам многу поинаку, освен што сум благодарен секој ден затоа што сум навистина среќен човек“, вели тој.

Предизвици и реални очекувања

Сепак, операбилниот рак на панкреас се открива доста ретко. Болеста е подмолна и понекогаш се нарекува „тивок убиец“ бидејќи приближно 90 проценти од пациентите се дијагностицираат предоцна за операција, што е еден од ретките патишта до лекување.

„Овие резултати треба да се гледаат во контекст, ова сè уште не лекува стотици илјади луѓе“, изјави за NBC Брајан Волпин, директор на Центарот за дигестивен рак во Дана-Фарбер. „Но, фактот дека тие беа во можност да предизвикаат одговор со вакцината на нови мутации што се појавуваат во туморите и да покажат дека тој одговор е одржлив, е секако ветувачки.“

Надеж за иднината на третманот на ракот

„Мислиме дека пронајдовме начин да го разбудиме имунолошкиот систем за да спречиме враќање на ракот“, рече Роберт Вондерхајде, новоизбраниот претседател на AACR. „Ако ова функционира, ќе можеме да го примениме кај повеќе пациенти со рак на панкреас, а самата стратегија би можела да се примени и кај други видови на рак. Навистина сме надежни.“

mRNA вакцините долго време се сметаа за ветувачки пристап во борбата против ракот, дури и пред пандемијата COVID-19 да ги стави во центарот на вниманието. Иако технологијата покажува голем потенцијал за рак на кожа и други тумори, ракот на панкреас претставува посебен предизвик бидејќи има помалку имунолошки цели. Сепак, ова ново истражување сугерира дека mRNA вакцините можат да бидат ефикасни и за овој вид рак, барем во одредени случаи.

„Како што учиме повеќе за тоа како функционираат овие вакцини, расте довербата и решителноста во заедницата за рак на панкреас дека можеме ефикасно да ја третираме оваа болест со искористување на сопствениот имунолошки систем на пациентот“, вели Балачандран. „Сепак, потребни се континуирани истражувања и тестирање за да се постигне понатамошен напредок.“

Глобално клиничко испитување од втора фаза е во тек.