Израел и Либан постигнаа договор за прекин на огнот со цел прекин на непријателствата, објави администрацијата на Трамп. Со ова, САД се стремат да отстранат една од најголемите пречки во постигнувањето поширок договор за прекин на војната со Иран.
Во заедничкото соопштение издадено од американскиот Стејт департмент по преговорите во Вашингтон се наведува дека прекинот на огнот меѓу Израел и Либан е условен од целосно прекинување на огнот од страна на Хезболах, милиција поврзана со Иран, и евакуација на сите негови оперативци од југот на земјата.
Двете страни, кои немаат формални дипломатски односи, се согласија и за создавање „пилотски зони“ во кои либанските вооружени сили ќе „преземат ексклузивна контрола врз територијата, исклучувајќи ги сите недржавни актери“.
Останува нејасно дали Хезболах, кој ги осуди мировните преговори, ќе се согласи да се повлече од регионот јужно од реката Литани, што го бара Израел.
Израелскиот министер за национална безбедност Итамар Бен-Гвир, познат по своите тврдокорни ставови, остро го критикуваше договорот меѓу Израел и Либан, постигнат со посредство на САД, нарекувајќи го „сериозна грешка и пуста фантазија на советниците кои го влечат премиерот во погрешни одлуки“.
Министерот, кој припаѓа на крајната десница, на социјалната мрежа X тврдеше дека договорот ќе има спротивен ефект од посакуваниот. „Хезболах со тоа само ќе стане посилен, а Израел, наместо да го порази, се помирува со неговото постоење“, напиша тој.
Во својот пост, тој исто така рече дека Израел мора да знае како да им се спротивстави на своите сојузници кога е потребно. „Постојат моменти кога дури и претседателот на Соединетите Американски Држави треба да знае како да каже „не“. Кога тоа не го правиме, следниот пат ќе се соочиме со многу посилен и поопасен Хезболах“, додаде тој.
Бен-Гвир заврши со доведување во прашање на спроведувањето на договорот, велејќи дека Хезболах не се повлекол јужно од реката Литани и изразувајќи сомнеж во способноста на либанската армија да го спроведе договорот.
Израел и Либан објавија заедничка изјава за договорот за прекин на огнот постигнат со посредство на САД. Документот ги поставува темелите за смирување на ситуацијата на терен и продолжување на преговорите.
Според соопштението, двете страни се обврзале брзо да воспостават пилотски зони. „Двете страни, под водство на Соединетите Американски Држави, се согласија брзо да продолжат со воспоставување пилотски зони во кои либанските вооружени сили ќе преземат ексклузивна контрола врз територијата, без присуство на какви било недржавни актери“, се вели во договорот. Во него се разјаснува дека „недржавни актери“ се однесуваат на Хезболах, милитантна група поддржана од Иран, која со години е дестабилизирачки фактор во Либан и честа цел на израелски напади.
Договорот, исто така, содржи обврска за иднината. „Израел и Либан потврдија дека немаат непријателски намери еден кон друг и се обврзаа да продолжат со директните преговори за градење доверба, решавање на сите отворени прашања и постигнување сеопфатен договор меѓу двете земји“, се вели во соопштението.
Иако напредокот во преговорите за прекин на огнот меѓу Израел и Либан буди оптимизам, меѓународното внимание е насочено кон евентуален договор меѓу САД и Иран. Американскиот претседател Доналд Трамп повторно наговести дека наскоро би можел да се склучи договор, можеби уште овој викенд.
Имено, Иран изјави дека нема да се согласи да го прекине конфликтот со САД и Израел доколку примирјето не го вклучи Либан. Хезболах, милитантна група која е главен сојузник и посредник на Техеран и редовно испукува ракети преку границата кон Израел, е стационирана во таа земја.
Затоа, договор меѓу Израел и Либан би можел да го отвори патот за договор меѓу Иран и САД. Сепак, постојат и други чувствителни прашања што мора да се решат, а пред сè, иднината на нуклеарната програма на Иран.
