Постои 80 проценти веројатност климатскиот феномен Ел Нињо да се развие помеѓу јуни и август, зголемувајќи го ризикот од екстремни временски настани, предупреди во среда Светската метеоролошка организација (СМО) на Обединетите нации. „Поттикнати од невообичаено топлите океански води во тропскиот Пацифик, условите на Ел Нињо се развиваат и се очекува да влијаат врз глобалните модели на температура и врнежи“, соопшти организацијата со седиште во Женева.

Ел Нињо е природен климатски феномен што ги затоплува површинските температури во централниот и источниот екваторијален Тихи Океан, предизвикувајќи глобални промени во моделите на ветер, притисок и врнежи. Обично се јавува на секои две до седум години и трае околу девет до 12 месеци. Условите се менуваат помеѓу Ел Нињо и неговата спротивност, Ла Ниња. Веројатноста феноменот да се развие до ноември е „близу или над 90 проценти“ и повеќето модели на прогнози покажуваат дека ќе биде „барем умерен – а можеби и силен“, соопшти СМО во своето квартално ажурирање.

Шефицата на СМО, Селест Сауло, изјави дека светот треба да се подготви за Ел Нињо, кој би можел „да ги влоши сушите и обилните дождови и да го зголеми ризикот од топлотни бранови и на копно и во океанот“. Најновиот Ел Нињо придонесе 2023 година да биде втората најтопла година досега, а 2024 година беше апсолутен рекорд, околу 1,55°C над прединдустрискиот просек од 1850–1900 година.

„Ел Нињо ни тропа на вратата“, изјави генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во видео порака. „Условите на Ел Нињо ќе долеат масло на огнот на затоплувањето на светот. Единствениот ефикасен одговор е климатска акција еднаква на кризата – ставање крај на нашата зависност од фосилни горива, забрзување на транзицијата кон обновлива енергија, заштита на најранливите и градење системи за рано предупредување за сите.“

СМО соопшти дека нема докази дека климатските промени ја зголемуваат фреквенцијата или интензитетот на настаните Ел Нињо, но рече дека би можеле да ги засилат нивните ефекти бидејќи потоплите океани и атмосфери ја зголемуваат достапноста на енергија и влага за екстремни настани. За периодот јуни-август, прогнозата предвидува „скоро универзална преваленца на температури над нормалните во речиси сите делови од светот“, зголемувајќи го ризикот од акумулација на опасности и забрзувајќи ја сушата во погодените региони.

Регионалните климатски центри прогнозираат подпросечни врнежи од дожд за време на критичната сезона на дождови во северниот дел на Африканскиот Рог, подпросечни монсунски врнежи од дожд во Јужна Азија и посуви, потопли летни услови во Централна Америка. Во летото на северната хемисфера, топлите води поврзани со Ел Нињо можат да ги поттикнат ураганите во Пацификот, а воедно да го спречат нивното формирање во Атлантикот. Сауло рече дека феноменот ќе има „каскадни влијанија“ – од климатската варијабилност до економијата и човековата безбедност – и изрази надеж дека раното предупредување ќе ги води подготовките во климатски чувствителните сектори како што се земјоделството, управувањето со водите, енергијата и здравството.

128 земји моментално имаат напредни системи за рано предупредување; целта на ОН е универзално покривање до крајот на 2027 година