Нова американска студија открива дека членовите на Генерацијата X и миленијалците имаат три до четири пати поголема веројатност да бидат дијагностицирани со апендицитис отколку постарите генерации, пишува ScienceAlert .
Се повеќе пациенти под 50 години
Слепото црево, орган со големина на прст, сместен на спојот на тенкото и дебелото црево, историски се поврзува со рак кој речиси исклучиво ги погодува постарите лица. Сепак, денес, еден од тројца пациенти со рак на слепото црево се дијагностицира пред 50-годишна возраст.
Епидемиологот и молекуларен биолог Андреана Холоватиј од Универзитетот Вандербилт со години го проучува овој вознемирувачки тренд. „Кога ќе го земете предвид значајниот напредок што го постигнавме кај другите видови рак, тука постои огромен јаз во знаењето“, рече таа во 2024 година.
Во 2020 година, Холовати водеше национална анализа која покажа дека инциденцата на малиген апендицитис во САД се зголемила за дури 232 проценти помеѓу 2000 и 2016 година, со зголемување регистрирано во секоја генерација.
Подмолните симптоми ја отежнуваат дијагнозата
Долго време се сметаше дека слепото црево е рудиментиран орган без вистинска функција, но неодамнешните докази сугерираат дека на крајот на краиштата можеби и не е толку бескорисен.
Најчеста компликација е воспаление, познато како апендицитис, а во ретки случаи, ракот се открива дури откако апендиксот ќе се отстрани хируршки.
Развојот на апендицитис може да биде подмолен. Предупредувачките знаци, како што се болки во стомакот, надуеност и болка во карлицата, лесно може да се помешаат со симптоми на други, многу почести состојби, како што се лошо варење или рак на дебелото црево.
Во САД, годишно се регистрираат околу 150.000 случаи на рак на дебелото црево, додека апендицитис се дијагностицира кај само 3.000 луѓе.
Поради ова, болеста не е доволно истражена и нема јавна свест. „Иако апендицитисот е редок, клучно е луѓето со овие симптоми да одат на лекар“, истакнува Холоватиј.
„Важно е да се исклучи можноста за апендицитис или да се дијагностицира во рана фаза, додека продолжуваме да истражуваме што би можело да придонесе за овој загрижувачки тренд.“
Предизвици во третманот и дијагнозата
Во моментов, не постојат стандардизирани упатства за скрининг на апендицитис, а опциите за лекување се ограничени. Холоватиј предупредува дека ракот лесно може да се пропушти, особено затоа што третманот на апендицитис без операција станува сè почест.
Понекогаш може да се манифестира како хернија, фиброида или циста, а кај жените може да се помеша со лезии на ендометриоза.
„Апендицеалните тумори имаат различни молекуларни карактеристики од туморите на дебелото црево“, објасни Холовати во 2020 година.
„Тие се манифестираат и се шират различно, не реагираат на хемотерапијата на која реагираат повеќето тумори на дебелото црево и непропорционално ги погодуваат помладите возрасни лица.“
Можните причини се уште непознати
Според најновото истражување на тимот на Андреане Холовати, бројот на случаи на апендицитис се зголемил трипати кај Американците родени помеѓу 1976 и 1984 година во споредба со оние родени помеѓу 1941 и 1949 година. Кај оние родени помеѓу 1981 и 1989 година, инциденцата се зголемила четири пати.
Поширок тренд на зголемување на ракот кај младите луѓе
Хируршкиот онколог Стивен Арент од Универзитетот во Колорадо, кој не бил вклучен во студијата, не е изненаден од зголемувањето.
„Редовно гледам пациенти во нивните дваесетти и триесетти години со напредни тумори на слепото црево што ги третираме“, рече тој минатата година.
„Знаеме дека инциденцата на рак на дебелото црево се зголемува кај младите возрасни, па затоа е логично да се претпостави дека истите фактори дејствуваат кај пациенти со апендицитис.“ Други неодамнешни студии, исто така, открија зголемување на ракот кај младите луѓе. Според студија од 2023 година, стапката на дијагноза кај луѓе под 50 години се зголемила за речиси 80 проценти за три децении.
Меѓународна студија од 2022 година покажа дека ракот на гастроинтестиналниот тракт е водечки, со најголемо зголемување на ракот на цревата, слепото црево, жолчниот канал и панкреасот. Иако причините сè уште не се познати, експертите веруваат дека исхраната и лошиот сон може да играат улога, а особено се сомнителни ултра-преработената храна и алкохолот.
Таканаречените „вечни хемикалии“ што ја загадуваат водата за пиење и микропластиката се поврзани и со ракот воопшто. „Како ретка болест, апендицитисот доби ограничено внимание. Нашиот тим е страствен за постигнување значителен напредок во разбирањето на оваа болест за нашите пациенти“, вели Холоватиј. Студиите беа објавени во списанијата „Гастроентерологија“ и „Анали на интерна медицина“.
