Иран во документот би повторил дека никогаш нема да произведува нуклеарно оружје, додека прашањето за збогатениот материјал и другите нуклеарни прашања би биле решени во конечниот договор. Дотогаш, двете страни би го задржале статусот кво, Иран во нуклеарната програма, а САД во санкциите и военото распоредување во регионот. Конечниот договор треба да биде ратификуван со обврзувачка резолуција на Советот за безбедност на ОН.

Вака постигнатиот договор претставува значајна добивка за Иран. Техеран би добил укинување на поморската блокада, враќање на извозот на нафта, пристап до замрзнатите средства, можност за укинување на санкциите и план за економска реконструкција вреден најмалку 300 милијарди долари, додека во оваа фаза е потребно само да го повтори тврдењето дека нема да произведува нуклеарно оружје и да го одржи статусот кво во нуклеарната програма додека не се постигне конечен договор, како и отворање на Ормуз за сите бродови во рок од 30 дена.

Договор од 14 точки

Прочитајте ги сите 14 точки од договорот:

1. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави, заедно со нивните сојузници во тековната војна, со потпишувањето на овој Меморандум за разбирање прогласуваат непосреден и траен крај на војната на сите фронтови, вклучително и Либан, и се обврзуваат дека отсега нема да преземаат никакви непријателски дејствија едни против други и дека ќе се воздржат од закана или употреба на сила едни против други. Конечниот договор ќе ги потврди одредбите од овој член и останатите членови.
2. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави се обврзуваат да го почитуваат суверенитетот и територијалниот интегритет едни на други и да се воздржат од мешање во внатрешните работи на другата страна.
3. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави се обврзуваат да преговараат и да постигнат конечен договор во рок од максимум 60 дена, со можност за продолжување по меѓусебна согласност.
4. Веднаш по потпишувањето на овој Меморандум за разбирање, Соединетите Американски Држави ќе ја укинат поморската блокада, ќе спречат какво било мешање или опструкција на Исламската Република Иран и ќе го вратат целосниот капацитет на бродскиот сообраќај во рок од максимум 30 дена. Бродскиот сообраќај ќе биде соодветен на нивоата на сообраќај на Исламската Република Иран пред војната. Соединетите Американски Држави, исто така, се обврзуваат да ги повлечат своите сили од околните области во рок од 30 дена од постигнувањето на конечен договор.
5. По потпишувањето на овој меморандум за разбирање, Исламската Република Иран веднаш ќе преземе чекори за враќање, во рок од 30 дена, на движењето на трговските бродови од Персискиот Залив до Оманското Море и обратно, на нивото пред војната, земајќи ја предвид потребата од отстранување на техничките пречки и неутрализирање на мини што ќе ги имплементира Иран.
6. Соединетите Американски Држави се обврзуваат да развијат, заедно со своите регионални партнери, сеопфатен план за реконструкција и економски развој на Исламската Република Иран, кој ќе биде меѓусебно договорен, со кој ќе се обезбедат најмалку 300 милијарди долари финансирање. Механизмот за имплементација на овој план, како дел од конечниот договор, ќе биде воспоставен во рок од 60 дена.
7. Соединетите Американски Држави се обврзуваат да ги укинат сите видови санкции со кои моментално се соочува Исламската Република Иран, вклучувајќи ги резолуциите на Советот за безбедност на Обединетите нации и Одборот на гувернери на Меѓународната агенција за атомска енергија, како и сите еднострани санкции на САД, и примарни и секундарни, според распоред што ќе се договори како дел од конечниот договор.
8. Исламската Република Иран повторува дека никогаш нема да произведува нуклеарно оружје. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави се согласија дека судбината на збогатениот материјал и судбината на сите други меѓусебно договорени прашања поврзани со нуклеарната програма, вклучувајќи ги и нуклеарните потреби на Иран, ќе бидат соодветно решени во конечниот договор. Конечниот договор ќе ги потврди одредбите од овој член.
9. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави се согласија да го одржат статус квото сè додека не се постигне конечен договор: Иран ќе го одржи статус квото во својата нуклеарна програма, а Соединетите Американски Држави нема да воведуваат нови санкции против Иран, ниту ќе ги зајакнуваат своите сили во регионот.
10. Соединетите Американски Држави се обврзуваат дека веднаш по потпишувањето на овој Меморандум за разбирање, а до датумот на укинување на санкциите, Министерството за финансии на САД ќе издаде ослободувања за извоз на иранска сурова нафта, петрохемиски производи и нивни деривати, како и за сите поврзани услуги, вклучувајќи банкарски услуги, осигурување, транспорт и слично.
11. Соединетите Американски Држави се обврзуваат дека, во светлината на напредокот во преговорите за постигнување конечен договор, замрзнатите или ограничените средства и средства на Исламската Република Иран ќе бидат ослободени и целосно достапни. Таквите средства, без разлика дали се чуваат на главна сметка или се префрлени, ќе се користат за секое конечно исплаќање на корисникот назначен од Централната банка на Исламската Република Иран и ќе бидат целосно достапни за употреба. Соединетите Американски Држави се обврзуваат да ги доделат сите потребни дозволи и лиценци врз основа на тоа.
12. Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави се согласија да воспостават механизам за имплементација за следење на успешното спроведување на конечниот договор и идното почитување на обврските од тој договор.
13. По потпишувањето на овој Меморандум за разбирање и по добивањето гаранции дека членовите 4, 5, 10 и 11 од овој Меморандум за разбирање ќе почнат да се спроведуваат и ќе продолжат да ги спроведуваат тие чекори, Исламската Република Иран и Соединетите Американски Држави ќе започнат преговори за конечен договор само во однос на преостанатите членови.
14. Конечниот договор ќе биде одобрен со обврзувачка резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации.

Зошто документот изгледа како победа за Иран

Доколку нацрт-документот биде потврден во оваа форма, неговото политичко значење е тешко да се одвои во подлабока анализа од фактот дека Иран добива најголем дел од она што е стратешки најважно за Техеран. Документот не предвидува итно демонтирање на нуклеарната програма на Иран, не бара предавање на збогатениот материјал пред конечен договор и не воведува нови механизми за притисок во оваа фаза. Наместо тоа, ги остава најчувствителните нуклеарни прашања за понатамошни преговори, додека Иран го одржува статус кво дотогаш.

Регионалниот дел од нацрт-договорот е исто така важен. Крајот на војната не би се однесувал само на Иран и САД, туку и на сите боишта, вклучувајќи го и Либан. На овој начин, заштитата на регионалните сојузници на Иран од продолжување на непријателствата би била вклучена во договорот, барем индиректно. Во исто време, очекуваното повлекување на американските сили од околните области по конечниот договор дополнително би го зајакнало иранскиот впечаток дека Техеран го издржал притисокот и го принудил Вашингтон да преговара за нова регионална рамнотежа.

Затоа документот изгледа и како сериозен удар за Израел, иако земјата не е експлицитно спомената во нацртот. Израел, преку формулацијата за американските сојузници во сегашната војна, би бил вклучен во прекинот на непријателствата, вклучувајќи го и Либан. Доколку таков текст биде потврден во конечниот договор, тоа би значело дека стратегијата на Израел за максимален притисок врз Техеран не довела до колапс на иранскиот режим или до итно демонтирање на клучните делови од нуклеарната програма на Иран.

Поради сето ова, овој нацрт, барем според објавениот текст, не изгледа како документ во кој Иран плаќа висока цена за завршување на војната. Повеќе личи на договор каде Техеран прифаќа отворање на водните патишта и повторува дека нема да произведува нуклеарно оружје (што всушност, барем номинално, е ситуацијата каква што беше пред војната), а за возврат добива укинување на блокадата, економска помош, пристап до пари и меѓународно призната преговарачка позиција.