Патот на Србија кон членство во Европската Унија наиде на нова пречка, бидејќи на состанокот на амбасадорите во Брисел во среда не беше постигнат договор за понатамошните чекори во процесот на пристапување. Осум од 27-те земји-членки се спротивставија на отворањето ново поглавје во преговорите со Србија, што го потврдија три дипломатски извори од ЕУ, пишува „Еуроњуз“ .
Поделени мислења меѓу членовите
На отворањето на Кластер 3, кој се фокусира на конкурентност и инклузивен раст, се спротивставија Холандија, Шведска, Финска, Белгија, Естонија, Литванија, Бугарија и Хрватска. Трите земји кои покажаа резерви, но не изразија директно противење се Данска, Луксембург и Латвија.
Од друга страна, влијателната Франција се издвојува меѓу застапниците на пристапувањето на Србија. Францускиот претседател Емануел Макрон претходно изјави дека на Унијата ѝ е потребна „силна и демократска Србија“. Државите што поддржуваат понатамошни преговори изразија загриженост за ризикот од понатамошно отуѓување на Србија и недостатокот на награди за спроведените реформи.
Србија официјално аплицираше за членство во 2009 година, а доби статус на кандидат во 2012 година. Оттогаш се отворени 22 поглавја, од кои две се привремено затворени. За отворање и затворање на преговарачките кластери, тематски единици што вклучуваат правни и политички области, потребна е едногласна поддршка од сите 27 земји-членки.
Ставот на Европската комисија
Поранешната српска премиерка Ана Брнабиќ остро ги отфрли тврдењата дека нејзината земја е проруска, изјавувајќи за „Еуроњуз“ дека Србија ја поддржува Украина од почетокот на руската инвазија и осудувајќи го она што го опиша како „двојни стандарди“ во процесот на пристапување во ЕУ.
Портпаролот на Европската комисија во понеделник изјави дека до земјите-членки е доставен документ во кој се објаснува зошто извршното тело на ЕУ верува дека „неодамнешните чекори“ на српските власти го оправдуваат отворањето на Групата 3.
Во документот, кој го имаше увид „Еуроњуз“, се наведува дека Србија ги исполнила значајните обврски преземени како одговор на загриженоста на земјите-членки, вклучително и повлекувањето на контроверзните измени на законите за судство, и постигнала напредок во слободата на медиумите, изборната рамка и соработката со ЕУ во областа на надворешната и безбедносната политика.
Владеењето на правото и санкциите како главни пречки
Состанокот во среда имаше за цел да утврди дали земјите-членки ја делат позитивната оценка на Комисијата. Дипломат на ЕУ изјави за „Еуроњуз“ под услов да остане анонимен дека противењето на осумте земји се темели на „проблематични“ прашања поврзани со владеењето на правото во Србија и „непочитување на санкциите“.
Друг дипломат рече дека неколку земји-членки се согласиле со оценката на Комисијата, имајќи предвид дека Србија ги „исполнила“ или е „на пат“ да ги исполни критериумите за напредок во Група 3. Отворањето на овој кластер беше јавно поддржано од голем број високи функционери на ЕУ, особено откако српскиот претседател Александар Вучиќ ги повлече контроверзните судски измени во јуни по препораките на Венецијанската комисија.
Меѓу највисоките функционери кои се залагаат за овој потег е и комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос. „Со оглед на неодамнешните позитивни случувања, Комисијата ја повтори својата препорака до Советот за отворање на Групата 3 во преговорите за пристапување со Србија“, рече Кос во вторник за време на дебатата за пристапувањето на Србија во Европскиот парламент.
„Комисијата, исто така, ќе продолжи да охрабрува понатамошен напредок во реформите во корист на сите граѓани на Србија и на целото српско општество.“
