Јорис Вурхове го раководеше холандското Министерство за одбрана во периодот кога војниците од таа земја беа составен дел од мировните сили на Обединетите нации во Босна и Херцеговина (УНПРОФОР), а директната задача на холандскиот батаљон беше да ја заштити Сребреница во летото 1995 година.
Холандските војници не успеаја да ја исполнат оваа задача бидејќи беа побројни и слабо вооружени и практично се предадоа на силите на босанските Срби под команда на Ратко Младиќ. Веднаш по 11 јули, кога енклавата падна, Србите, неговите војници, практично пред Холанѓаните, почнаа да извршуваат масовни егзекуции на заробени Бошњаци.
Некои од нив биле приведени и убиени во базата на УНПРОФОР во Поточари, каде што сега се наоѓа меморијален центар посветен на жртвите од геноцидот.
Се водеше жестока дебата околу тоа дали да се нападнат српските сили.
Вурхове, кој сега има 80 години, во статија објавена денес за Балканската мрежа за истражувачко новинарство (БИРН) изјави дека падот на Сребреница, а со тоа и геноцидот што следеше, можеше да биде спречен доколку имаше поголема решителност во меѓународната заедница.
„Доколку авионите на НАТО дејствуваа неколку дена порано, не подоцна од 10 јули, тоа можеби ќе го променеше ужасниот исход“, рече Вурхоеве, истакнувајќи дека Сребреница во никој случај не е осудена на пад.
Во периодот што му претходеше на падот на Сребреница, во структурите на ОН се водеше жестока дебата околу тоа дали да се нападнат силите на Младиќ на терен со авиони што веќе беа таму обезбедувајќи ја зоната на забранети летови.
Според претходно познати информации, најголемиот проблем во сето ова бил таканаречениот двоен клуч, бидејќи воздушните напади морале да бидат одобрени од главниот командант на УНПРОФОР на терен, францускиот генерал Бернар Жанвие, а исто така и од генералниот секретар на ООН Јасуши Акаши.
„Раководството на холандската армија се обиде да одржи неодржлива неутралност“
И двајцата мажи беа жестоко критикувани по масакрот во Сребреница поради нивното двоумење да донесат клучни одлуки што можеа да го спречат падот на Сребреница. Но, Вурхове сега ги надополнува тие проценки објаснувајќи дека, од моментот кога ја презел функцијата во 1994 година, се обидел да го зајакне холандскиот батаљон во Сребреница.
Убеден дека целата мировна операција била опасно лошо опремена, Вурхове вели дека ги прашал министрите за одбрана на другите членки на НАТО: „Кој ќе ни се придружи? Кој ќе дојде да ни помогне во Сребреница?“
„Мислев дека повеќе земји, особено поголемите земји, би биле посилно одвраќање. Никој не сакаше да дојде“, се присети тој.
Младиќ со месеци го прекинуваше снабдувањето на мировниците
Последователните билатерални разговори со Шпанија и Данска, исто така, не дадоа резултати, објасни тој. Уште на Минхенската безбедносна конференција во март 1995 година, Вурхове предупреди дека станува невозможно да се гарантира безбедноста на енклавите во источна Босна.
Откако неговите предупредувања повторно беа игнорирани, тој напиша статија за тоа за „Интернешнл Хералд Трибјун“, која никогаш не беше објавена, и вели дека тоа било изрично забрането од тогашниот шеф на холандската дипломатија, Ханс ван Миерло.
Вурхове, исто така, вели дека веројатно направил грешка што на владината седница не инсистирал решително на засилување за војниците во Сребреница, како и на нивно снабдување со тешко вооружување.
Пред да го започне нападот на своите сили врз Сребреница и Жепа, Младиќ поминал месеци попречувајќи го снабдувањето на холандските и украинските мировници задолжени за заштита на енклавите. Резултатот бил дека тие речиси и да немале гориво за редовни патроли, ниту тешко вооружување потребно за да ги запрат српските тенкови.
Сето ова на крајот доведе до катастрофа и геноцид во кој беа убиени повеќе од осум илјади Бошњаци, што беше најголемото воено злосторство на европско тло по Втората светска војна.
