Низ старото селско јадро нема патишта за автомобили. Наместо асфалт, во пејзажот доминираат канали протегани од бројни дрвени мостови. Куќи со традиционални сламени покриви се наоѓаат на мали, приватни острови, а пред речиси секој влез, наместо паркиран автомобил, има закотвен брод.
Канали создадени со ископ на тресет
Сегашниот изглед на селото не е резултат на туристичко планирање, туку на вековна експлоатација на тресет. Гиторн е основан во 13 век, кога жителите копале тресет за огревно дрво. Ископаните места оставиле вдлабнатини кои со текот на времето се полнеле со вода. Овие езерца постепено се спојувале во мрежа од канали кои денес служат како главна транспортна мрежа, а воедно ги одделуваат и имотите.
Секојдневен живот без автомобил
Низ селото поминуваат неколку километри канали, поврзани со повеќе од 170 дрвени мостови. Бродовите се главно превозно средство и се користат за сè, од транспорт на намирници и мебел до градежни материјали. За да се одржи мирот, жителите главно користат тивки електрични чамци, наречени „шепотења“. Автомобилите се оставаат на паркинзите надвор од стариот град, од каде што патувањето продолжува пеш или по вода.
Овој начин на живот бара поинаква организација на секојдневниот живот. Поголемите купувања и испораки се планираат однапред, бидејќи сè, од градежни материјали до нов мебел, често се транспортира со брод. Децата најчесто одат пеш или со велосипед до училиште преку бројни мостови, а соседите се посетуваат едни со други по вода.
Туризмот како предизвик
Некогаш практично решение за живеење во мочурлива област, Гиторн стана една од најпознатите туристички дестинации во Холандија. Со население од помалку од 3.000 жители, Гиторн привлекува стотици илјади, а според некои проценки, повеќе од еден милион посетители секоја година.
Во лето, сликата на селото целосно се менува. Каналите се полнат со туристички бродови, дрвените мостови стануваат преполни, а мирот по кој е познато местото накратко исчезнува. Затоа во последниве години, мештаните сè повеќе дискутираат како да го ограничат притисокот од масовниот туризам и да ја зачуваат автентичноста на селото. Многумина истакнуваат дека туризмот им носи приход, но исто така е сè потешко да се најде рамнотежа помеѓу секојдневниот живот и големиот број посетители.
И покрај овие предизвици, Гиторн останува едно од најживописните места во Европа и пример за тоа како еден вековен начин на живот може да се одржи во модерната ера, дури и со зголемен притисок од туризмот.
