„Сè уште сум во шок и не можам да прифатам што се случи“, рече Марија во својот мал стан во Санкт Петербург. „На почетокот сè ми изгледаше како сон. А сега понекогаш се будам и мислам дека сè сум сонувала. Но, ова е реалност“, додаде таа.
Невестата, која Марија никогаш не ја запознала и која нејзиниот татко никогаш не ја споменал, била 22 години помлада од него. Ова ја направило негов законски наследник, што ѝ дава право на официјална компензација.
„Никогаш не разговарав со таа жена. Не знам што да ѝ кажам бидејќи веднаш се посомневав дека е измама“, рече 37-годишната Марија, чие целосно име CNN не го објавува за да ја заштити нејзината приватност. CNN контактираше со вдовицата на Јури за коментар.
Лажни шеми за брак
Кога ќе загине руски војник, неговите најблиски роднини добиваат паушални исплати од војската, почнувајќи од 5 милиони рубли, или околу 55.000 евра. Надоместокот има за цел да им обезбеди на регрутите гаранција дека нивните семејства ќе бидат згрижени доколку се случи најлошото.
Но, во Русија расте загриженоста дека оваа привилегија ја експлоатираат измамници, кои се обвинети дека ги намамуваат ранливите мажи во лажни бракови пред да одат во војна, а потоа бараат надомест ако умрат, со што ги лишуваат од наследство другите роднини.
Овој вид злоупотреба предизвика силна реакција во општеството кое е сè повеќе вознемирено од последиците од војната во Украина, која Кремљ продолжува да ја нарекува „специјална воена операција“, врз секојдневниот живот. Во контекст на слабеење на економијата, недостиг на гориво, растечки број жртви и украински напади на руска територија, осудите на измамниците стануваат сè погласни, со јавен притисок врз државата да преземе построги мерки.
„Семејствата на учесниците во Специјалната воена операција имаат потреба од заштита од дрски криминалци, од таканаречените „црни вдовици“, од финансиски и телефонски измамници кои ги таргетираат оние кои примале плаќања во готово“, рече Леонид Слуцки, истакнат член на рускиот парламент. Тој додаде дека ваквите „злосторства“ сега добиваат „сериозни размери“.
Државни стимулации и цинични пресметки
Откако започна инвазијата на Украина во февруари 2022 година, Кремљ активно ги охрабруваше регрутите да стапат во брак, веројатно за да ја зајакнат семејната поддршка или да им всадат дополнителна мотивација за борба. Кампањата за промоција на бракот беше во согласност со политиката на Владимир Путин за промовирање на таканаречените традиционални вредности во услови на демографски пад на Русија.
Властите овозможија брзи венчавки за регрутираните војници за да го избегнат вообичаениот период на чекање, додека државната телевизија емитуваше масовни венчавки организирани од локални функционери.
Бракот со војник, особено со регрут кој оди на бојното поле каде што животниот век е исклучително краток, дури е прикажан како начин за решавање на проблемите со домувањето. Во видео подкаст снимен минатата година во сибирскиот град Томск, агент за недвижности понуди неколку исклучително цинични совети.
„Јас сум 30-годишна жена, но ако сакам да купам стан, од каде ќе ги најдам парите?“, праша водителката Дарја Черданцева.
„Едноставно е“, одговори агентката Марина Орлова. „Најдете човек кој служи во Специјални воени операции и кога ќе умре, ќе добиете 8 милиони рубли (102.000 американски долари)“, рече таа со смеа.
„Многу жени купуваат евтини станови на овој начин денес. Тоа е бизнис.“ Двете жени на крајот беа гонети, осудени на општествено корисна работа и принудени да им се извинат на војниците и нивните сопруги.
Судски спор и јавен гнев
Руските судови интервенираа и во други случаи од висок профил, како што е конфликтот меѓу мајката на војник од Рјазан и локална жена што ја запознал и се оженил за време на кратко отсуство. Војникот Георги Костирко ја запознал Ангелина Варјухина преку интернет и се оженил со неа десет дена подоцна, пред да се врати во својата единица.
Според мајката на Костирко, неговата нова сопруга набрзо почнала да објавува фотографии и видеа од неа со други мажи на социјалните мрежи, што го натерало нејзиниот син да поднесе барање за развод. Сепак, тој починал пред да заврши постапката, оставајќи ја таа како законски корисник.
Варјухина раскажа поинаква приказна. Таа тврдеше дека обвинувањата за нејзиниот краток брак биле обид да се „оцрни“ нејзиниот углед и дека таа и Костирко се смирија по караница. Таа рече дека сликите на кои е со други мажи имале за цел да го направат Георгиј љубоморен. Судот на крајот го поништи нејзиниот статус на наследничка, но скандалот предизвика јавно негодување.
Дали се вклучени припадници на руските безбедносни сили?
Исто така, имало инциденти во кои се чини дека биле вмешани припадници на руските безбедносни сили. Тие наводно организирале измами со „црна вдовица“ и работеле со жени за да ги испраќаат своите новорегрутирани сопрузи на опасни мисии во замена за дел од компензацијата.
Во еден таков случај минатата година, руските медиуми објавија за истрага во Приморскиот крај на далечниот исток на земјата. Станува збор за шема во која биле вклучени офицер, наредник и воен сметководител. Тие беа обвинети за регрутирање на ранливи мажи, вклучувајќи сирачиња и луѓе без блиски роднини, и за договарање бракови за нив.
Регрутите наводно биле испраќани на позиции со висок ризик каде што имало поголема веројатност да умрат. Оттогаш нема нови јавни информации за случајот.
Станот е продаден, а вдовицата ја нема.
Во Санкт Петербург, Марија однесе екипа на CNN во стариот стан на нејзиниот татко, кој оттогаш беше продаден. Таа беше убедена дека и тој бил измамен и дека неговиот стан му бил одземен. Зад скршена врата, новите сопственици тврдеа дека продажбата била легална и дека никогаш не го сретнале продавачот. И парите и вдовицата, како и таткото на Марија, ги немаше.
„Нема апсолутно ништо останато, и тоа ме боли неверојатно. Немам ништо што ме потсетува на него, само клучевите од станот што повеќе не ја отклучуваат вратата, и тоа е сè“, рече Марија низ солзи.
