Безбедноста во Москва беше засилена додека Путин и голем број странски лидери ја следеа парадата, иако тридневниот прекин на огнот, постигнат со посредство на САД, ги намали стравувањата од можни украински обиди за нарушување на церемонијата.
Путин, кој е на власт повеќе од четвртина век, го користи Денот на победата, најважниот секуларен празник во Русија, за да ја демонстрира воената моќ на земјата и да ја зајакне поддршката за војната во Украина, која трае веќе пет години.
Парада без тенкови, ракети и тешко оружје
Зборувајќи на парадата, Путин ги пофали руските сили што се борат во Украина, велејќи дека тие „се соочуваат со агресивна сила вооружена и поддржана од целиот НАТО сојуз“. „Победата отсекогаш била и ќе биде наша“, рече Путин додека војниците се постројуваа на Црвениот плоштад.
„Клучот до успехот е нашата морална сила, храброст и херојство, нашето единство и способност да издржиме сè и да го надминеме секој предизвик“, додаде тој.
За прв пат по речиси две децении, парадата се одржа без тенкови, ракети и друго тешко оружје, освен традиционалниот прелет на борбени авиони.
Говорот на Путин траеше речиси девет минути и беше прогласена минута молчење во спомен на загинатите во војната. По говорот на Путин, на гледачите им беше прикажано речиси седумминутно видео за најновата руска воена опрема, кое го замени вообичаеното прикажување на вистинска воена опрема.
Руските власти ја објаснија ненадејната промена на форматот со „тековната оперативна ситуација“ и предупредија на заканата од можни украински напади. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, рече дека властите презеле „дополнителни безбедносни мерки“.
Зеленски привремено го прогласи Црвениот плоштад за забранета зона за напади
Русија еднострано прогласи прекин на огнот за петок и сабота, додека украинскиот претседател Володимир Зеленски објави прекин на огнот што требаше да стапи на сила во среда. Но, ниту едното примирје не стапи на сила бидејќи двете страни се обвинија меѓусебно за продолжување на нападите.
Американскиот претседател Доналд Трамп вчера објави дека Русија и Украина го прифатиле неговото барање за прекин на огнот од сабота до понеделник и размена на затвореници, велејќи дека прекинот на непријателствата може да биде „почеток на крајот“ на војната.
Зеленски, кој претходно оваа недела изјави дека руските власти „се плашат дека беспилотни летала може да лебдат над Црвениот плоштад“ на 9 мај, издаде декрет по објавата на Трамп со која потсмевливо „дозволува“ на Русија да ја одржи парадата и привремено го прогласи Црвениот плоштад за забранета зона за украински напади.
Песков го отфрли декретот како „глупава шега“. „Не ни треба ничија дозвола за да бидеме горди на Денот на победата“, им рече тој на новинарите.
СССР изгуби 27 милиони луѓе во Втората светска војна.
Руската армија во последните месеци напредува бавно, но стабилно по линијата на фронтот што се протега на повеќе од илјада километри. Во исто време, Украина е сè поефикасна во извршувањето напади со долг дострел врз руските енергетски објекти, фабрики и воени депоа. Киев разви беспилотни летала способни да погодат цели на повеќе од илјада километри оддалеченост во Русија, нешто што не беше можно пред 2022 година.
Руските власти предупредија дека доколку Украина се обиде да ги наруши денешните прослави, Русија ќе започне „масовен ракетен напад врз центарот на Киев“. Руското Министерство за одбрана ги предупреди цивилите и вработените во странските дипломатски мисии „веднаш да го напуштат градот“. Европската Унија соопшти дека нејзините дипломати нема да го напуштат украинскиот главен град и покрај руските закани.
Путин со години ги користи прославите на Денот на победата за да ја зголеми националната гордост и да го нагласи статусот на Русија како глобална сила. Советскиот Сојуз изгуби 27 милиони луѓе во Втората светска војна, позната во Русија како Голема патриотска војна, а огромната жртва остави длабок белег врз националната свест.
Ограничен пристап до мобилен интернет и СМС услуги
Парадите на Црвениот плоштад од 2008 година редовно вклучуваат тешко оружје, од оклопни возила до интерконтинентални балистички ракети со нуклеарни боеви глави. Оваа година, бројни помали паради низ целата земја беа намалени или целосно откажани од безбедносни причини.
Властите денес, додека војниците се подготвуваа да маршираат низ Црвениот плоштад, го ограничија пристапот до мобилен интернет и СМС услуги во Москва, наведувајќи безбедносни причини.
На прославата пристигнаа малезискиот крал султан Ибрахим Искандар, претседателот на Лаос Тонглун Сисулит, казахстанскиот претседател Касим-Жомарт Токаев, узбекистанскиот претседател Шавкат Мирзијоев и белорускиот диктатор Александар Лукашенко.
