Франција е исто така во средината на невиден топлотен бран за овој период од годината, а нејзината метеоролошка служба Метео-Франс објави стотици температурни рекорди срушени низ целата земја.
Ирска го сруши својот мајски рекорд за повеќе од 1°C, додека Германија, Италија, Шпанија и Швајцарија, исто така, се соочија со невообичаено топли пролетни услови, објави Би-Би-Си .
„Неверојатно“
„Едноставно е неверојатно“, рече Фридерике Ото, професорка по климатски науки на Империјал колеџ во Лондон. „Апсолутно е лудо“, додаде Питер Торн, директор на Центарот за климатски истражувања „Икарус“ на Универзитетот Мејнут во Ирска.
Непосредна причина за топлотниот бран е таканаречената топлотна купола, феномен во кој област со висок притисок се заробува над Европа, заробувајќи го топлиот воздух под неа. Но, научниците не се сомневаат дека климатските промени предизвикани од човекот – првенствено согорувањето на јаглен, нафта и гас – дополнително го влошиле овој топлотен бран.
Според климатската служба „Коперникус“, Европа се затоплува со стапка од 0,56°C по деценија во последните 30 години, што е повеќе од двојно повеќе од глобалниот просек. Тоа можеби не звучи многу, но во климатски поглед претставува огромна промена, доволна за да ги направи екстремните топлински појави значително поинтензивни.
„Кога се појавува топлотен бран, тој е значително посилен бидејќи се надоврзува на затоплувањето на климата“, изјави за BBC News Ричард Бетс, раководител на истражувањето за климатските влијанија во Метеоролошката служба и професор на Универзитетот во Ексетер.
„Јас сум климатолог 33 години и го гледаме токму она за што предупредувавме тогаш, иако овие рекорди може да бидат поекстремни и да дојдат порано отколку што очекувавме“, додаде тој. Жештината не е ограничена само на Европа; температурите во Делхи, Индија, достигнаа 45°C.
Рекордите не се кршат, туку се уништуваат
Во стабилна клима, бидејќи научниците собираат податоци за температурата година по година, новите записи би требало да стануваат поретки со текот на времето. Логиката е едноставна: поголема е веројатноста да видите нов запис по 10 години собирање податоци отколку по 100.
„Кога некој ќе го сруши светскиот рекорд во скок во височина, очекувате да го надмине за еден сантиметар, а не одеднаш за 20 или 30 сантиметри. Истото важи и за времето“, објасни за BBC News Ерих Фишер, професор на Институтот за атмосферски и климатски науки при ETH Zurich во Швајцарија.
„Ако рекордот се сруши по 100 или 150 години мерење, би очекувале да биде надминат за десетина од степен, а не одеднаш за два или три степени“, додаде тој.
Сепак, кога релативно редок временски систем како топлотната купола од оваа недела се јавува во затоплувачка клима, разликата во рекордот може да биде огромна. „Поминуваме низ период на многу брзо затоплување, особено во Западна Европа. Значи, ако истите временски услови што ги имавме, да речеме, во 1970-тите се случат повторно денес, нема само да биде малку потопло, туку целосно ќе ги сруши рекордите“, рече професорот Фишер.
Дури и во 2026 година, топлотниот бран во Европа оваа недела не е изолиран инцидент. Во март, околу 30% од активните метеоролошки станици во САД поставија нови температурни рекорди за ова време од годината, според „Беркли Ерт“, независна американска група за истражување на климата. Главниот научник на групата, Роберт Роде, ја нарече разликата во записите низ западниот дел на САД „целосно апсурдна“.
Знаци за тоа што доаѓа
Овие рекордни топлотни бранови се случуваат во свет кој е во просек за околу 1,4°C потопол отколку што бил кон крајот на 19 век, поради човековите активности како што е согорувањето на фосилни горива. Но, врз основа на моменталните климатски политики на светските влади, глобалното затоплување би можело да достигне близу 3°C до крајот на векот.
Ова неизбежно значи соборување на дополнителни температурни рекорди, што претставува посебен предизвик за земји како Велика Британија и Швајцарија, чија инфраструктура не е прилагодена на екстремна топлина. И како што покажаа изминатите неколку дена, овој предизвик повеќе не е ограничен само на летните месеци.
„Климата во која живееме денес едноставно не е климата во која пораснавме, а нашите згради и инфраструктура се жално неподготвени за она што доаѓа“, предупреди професорот Ото.
До 1990 година, апсолутниот температурен рекорд во Велика Британија беше 36,7°C, поставен во 1911 година. Оттогаш е соборен неколку пати и сега изнесува 40,3°C, регистрирани во јули 2022 година. Со понатамошни климатски промени, уште повисоките температури наскоро ќе станат сериозна можност, предупреди професорот Бетс.
„Додека не ги намалиме глобалните емисии на јаглерод на нето нула, ќе продолжиме да ја затоплуваме планетата, а рекордите за температура ќе продолжат да паѓаат“, заклучи тој
