Според извори од американската администрација, документот бил лично потпишан од претседателот Доналд Трамп.

Потпишувањето првично беше закажано за петок во Швајцарија, но дипломатски извори тврдат дека во последните денови се дискутирала можноста за забрзување на целиот процес и порано стапување во сила на договорот.

Дипломат од земјата посредник изјави дека главната причина за забрзувањето е претстојното повторно отворање на Ормутскиот теснец, за што двете страни веќе се согласиле. Други извори велат дека дополнителен фактор е растечкиот политички притисок врз Белата куќа за јавно објавување на меморандумот.

Извор запознаен со преговорите, сепак, тврди дека Иран инсистирал текстот на договорот да не биде објавен пред формалното потпишување и ги отфрла тврдењата дека Вашингтон попуштил пред политичкиот притисок.

По денови шпекулации и неизвесност околу содржината на договорот, висок функционер на американската администрација го прочита целиот текст на меморандумот пред новинарите за време на телефонскиот брифинг во среда.

Иран го потврди договорот

Иранското Министерство за надворешни работи соопшти дека двете страни се согласиле меморандумот да го потпишат електронски, без да чекаат официјална церемонија.

И покрај ова, состанокот меѓу американската и иранската делегација, предводен од американскиот потпретседател Џ.Д. Венс и претседателот на иранскиот парламент Мохамед Багер Галибаф, е закажан да се одржи како што е планирано во петок во Швајцарија.

Се очекува главна тема на разговорите да биде започнувањето преговори за иднината на нуклеарната програма на Иран и изготвувањето на конечен договор меѓу Вашингтон и Техеран.

Дополнителна забуна предизвикаа различните информации за тоа кога всушност бил потпишан меморандумот.

Висок американски функционер изјави дека документот бил електронски потпишан во неделата од Доналд Трамп, Џ.Д. Венс и Мохамад Багер Галибаф.

Од друга страна, дипломатски извор вклучен во преговорите тврди дека во тоа време не се случило такво потпишување.

Друг извор запознаен со разговорите изјави дека потпишувањето во неделата навистина се случило и дека најновиот електронски потпис всушност е „второ потпишување“ на документот. Сè уште не е јасно зошто биле неопходни два одделни процеси на потпишување.

Според истите информации, Трамп го потпишал меморандумот за време на официјална вечера во Франција, каде што бил во друштво на францускиот претседател Емануел Макрон.

Прекин на војната и преговори за траен договор

Првата точка од меморандумот предвидува итно и трајно прекинување на сите воени операции меѓу двете земји и нивните сојузници, вклучително и на територијата на Либан. Двете страни се обврзуваат да не иницираат нови воени дејствија ниту да се закануваат со употреба на сила.

Вашингтон и Техеран, исто така, се обврзаа на меѓусебно почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет и немешање во внатрешните работи на другата страна.

Отворање на Ормутскиот теснец

Една од клучните одредби се однесува на враќањето на слободната пловидба низ Ормутскиот теснец, еден од најважните енергетски коридори во светот низ кој минува приближно една петтина од глобалната трговија со нафта.

САД ветија дека постепено ќе ја укинат поморската блокада на Иран и ќе ги повлечат воените сили од непосредната близина на земјата откако ќе се постигне конечен договор.

Од друга страна, Иран се обврзува да овозможи безбеден премин на трговски бродови помеѓу Персискиот Залив и Оманскиот Залив без наплата на такси во текот на преоден период од 60 дена.

Фонд за реконструкција од 300 милијарди долари и укинување на санкциите

Меѓу најинтересните одредби од договорот е обврската на Соединетите Американски Држави да развијат, заедно со регионалните партнери, план за економска реконструкција на Иран вреден најмалку 300 милијарди американски долари.

Механизмот за спроведување на овој план треба да биде дефиниран за време на преговорите за конечниот договор, а Вашингтон е посветен на обезбедување на сите потребни дозволи и ослободувања за спроведување на финансиски трансакции.

Меморандумот предвидува постепено укинување на сите санкции против Иран, вклучувајќи ги и оние на Обединетите нации, Меѓународната агенција за атомска енергија и едностраните санкции на САД.

Веднаш по потпишувањето на меморандумот, Министерството за финансии на САД треба да издаде посебни одобренија за извоз на иранска нафта, нафтени производи и сродни финансиски услуги.

Нуклеарната програма останува клучно прашање

Иран со договорот потврди дека нема да развива ниту да стекнува нуклеарно оружје.

Двете страни се согласија дека во текот на идните преговори ќе го дефинираат начинот за неутрализирање на постојните залихи на високо збогатен ураниум. Во официјалниот текст се наведува дека минималниот услов е разредување на ураниумот на иранска територија под надзор на Меѓународната агенција за атомска енергија.

Прашањето за идното збогатување на ураниум и другите аспекти на нуклеарната програма на Иран, исто така, ќе бидат предмет на преговори во текот на следните 60 дена.

Разлики помеѓу нацрт-верзијата и официјалната верзија

Пред објавувањето на официјалниот документ, американската Си-Ен-Ен објави нацрт-договор што го постигна преку дипломатски извори. Официјалната верзија во голема мера се совпаѓа со претходно протечениот текст, но содржи неколку важни промени.

Најзначајниот меѓу нив се однесува токму на постапката за неутрализирање на залихите на високо збогатен ураниум на Иран, која не беше прецизно дефинирана во претходниот нацрт.

Американските претставници истакнуваат дека меморандумот претставува првенствено политичка рамка за понатамошни преговори и не ги вклучува сите детали и обврски за кои двете страни наводно се договориле преку посебни дипломатски канали.

Формалното потпишување на меморандумот е закажано за петок во Швајцарија, по што треба да започне 60-дневниот процес на преговори за конечниот договор меѓу Вашингтон и Техеран.