Сепак, подеталната анализа открива посложена слика.
Американската страна преговараше за тежок трговски договор што скапо ќе ја чини Унгарија. Во исто време, нема напредок во најголемата главоболка на Виктор Орбан: завршување на војната во соседна Украина и долгата сенка што конфликтот ја фрла врз неговата земја.
Победа со рок на траење
Клучната победа на Орбан е ослободувањето од санкциите на САД. Претставник на Белата куќа потврди за Би-Би-Си дека тоа е временски ограничено на една година, иако унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто, тврди дека ќе биде неопределено.
Временскиот период е интересен бидејќи Трамп очигледно сака да му помогне на својот пријател да победи на изборите во април, а ослободувањето делумно се совпаѓа со барањето на Европската комисија сите земји-членки да престанат да увезуваат руски енергетски производи до крајот на 2027 година.
Она што недостасува од перспективата на ЕУ е политичката посветеност на Орбан да го исполни ова барање – за разлика од Чешка, која се обврза на тоа и го исполни. Во меѓувреме, унгарската енергетска компанија МОЛ, далеку од очите на јавноста, ги модернизира своите рафинерии за да преработува сурова нафта од типот Брент наместо руски Урал.
МОЛ во петокот објави дека 80% од нивните потреби за нафта може да се увезат преку Јадранскиот гасовод од Хрватска, иако со повисоки трошоци и ризици. Ова го доведува во прашање аргументот на Орбан, со кој тој го импресионираше Трамп, дека Унгарија, како земја без излез на море, нема алтернатива на руската нафта.
Цена за домаќинствата и државата
Вкупно, Унгарија и Словачка ѝ платиле на Русија 13 милијарди долари за нафта од почетокот на инвазијата на Украина во февруари 2022 година до крајот на 2024 година.
Едногодишното ослободување доделено од САД сепак претставува вредна оддишка за унгарските домаќинства оваа зима. Орбан им рече на новинарите дека во спротивно сметките за комунални услуги „би можеле да се зголемат тројно во декември“, а токму ограничувањето на тие сметки е централен столб на неговата популарност од 2013 година.
Според договорот, Унгарија ќе продолжи да купува руски гас преку гасоводот Турски тек, но исто така се обврза да купи американски течен природен гас (ЛНГ) во вредност од 600 милиони долари.
Нуклеарна соработка со Америка
Друг клучен дел од договорот е нуклеарната енергија. Унгарија ќе купи американски нуклеарни горивни прачки за својата електрана Пакш 1, заедно со оние од рускиот Росатом и францускиот Фраматом.
Руските планови за проширување на електраната, проектот Пакс 2, долго време се одложуваа, а договорот со САД за укинување на нуклеарните санкции би можел да помогне во нејзиното рестартирање. Нуклеарната централа Пакс 1, изградена за време на Советскиот Сојуз, покрива околу 40% од потребите за електрична енергија на Унгарија.
Унгарија, исто така, се согласи да купи американска технологија за складирање на потрошено нуклеарно гориво. Можеби најзначајниот дел од договорот е обврската на Унгарија да купи до 10 мали модуларни нуклеарни реактори од Соединетите Американски Држави, чија вредност се проценува на 10 до 20 милијарди долари. Таа енергија е потребна за напојување на огромните кинески фабрики за батерии што се градат низ целата земја.
Конечен биланс на состојба
Се дискутира и договор за размена на валута, сличен на оној меѓу САД и Аргентина, кој би обезбедил проток на долари во Будимпешта и би ја зголемил финансиската безбедност во случај на финансиска криза. Накратко, Унгарија се согласи да купи американски гас, нуклеарна енергија и неспецифицирани системи за оружје во замена за привремено ослободување од санкциите врз руските производители на енергија. Сепак, таа не беше во можност да го добие повторното воведување на безвизниот режим на САД, кој беше укинат во 2022 година, ниту пак беше договорен нов датум за потенцијалниот самит Трамп-Путин во Будимпешта.
Критичарите тврдат дека овој договор само ја заменува енергетската зависност од Русија со онаа од САД, додека владата на Орбан инсистира дека постигнува поголема разновидност во снабдувањето.
