Остриот пресврт на Германија под Мерц
Овој потег означува остра промена во пристапот на Германија кон глобалната политика. Неговите претходници, Олаф Шолц и Ангела Меркел, не беа спремни да ја турнат земјата во толку отворена лидерска улога на меѓународната сцена. Наместо тоа, Германија традиционално се двоумеше и избегнуваше непотребни ризици, пишува Политико . Германците дури и измислија разговорлив термин за таков пристап – „меркелн“ – како синоним за двоумење.
Мерц зазеде многу поактивен став во рамките на ЕУ, преземајќи ја улогата што традиционално ја имаше сега ослабениот француски претседател Емануел Макрон. Тој се позиционираше како најистакнат европски застапник на планот за полнење на воениот ковчег на Украина со заем од 210 милијарди евра обезбеден со замрзнати руски средства.
Порано овој месец, тој го посети белгискиот премиер Барт де Вевер, кој се противи на планот, заедно со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, за да го убеди да се откаже од своето противење.
„Кога станува збор за управување со европските работи, Мерц е навистина целосна спротивност на Меркел“, коментираше еден италијански дипломат.
„Кражбата е во крвта на Европејците“
Оваа позиција на Германија не помина без реакција од Москва. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров во интервју за иранската телевизија ИРИБ изјави дека ситуацијата со замрзнатите руски средства јасно покажува дека „кражбата е во крвта на Европејците“, пренесува ТАСС .
Надвор од ЕУ, колебањето на администрацијата на Трамп околу воената помош за Украина и слабеењето на трансатлантскиот сојуз го принудија Мерц да ја турка Германија надвор од нејзините традиционални граници во надворешната политика. Соочен со овие сеизмички промени, Мерц постојано ветуваше дека Германија ќе игра „водечка улога“ на меѓународно ниво.
„Судбината на Украина е судбина на Европа“
„Судбината на Украина е судбина на цела Европа“, рече Мерц во понеделник, стоејќи до украинскиот претседател Володимир Зеленски. „И во таа смисла, тоа е клучна задача и јас си ја презедов обврската тесно да ја поддржам Украина во преговорите што моментално се водат тука во Берлин.“
Според канцеларот, германските трошоци за поддршка на Украина ќе надминат 75 милијарди евра од 2022 година. Мерц, исто така, објави дека Германија ќе издвои дополнителни 170 милиони евра за обезбедување енергетски резерви во Украина.
Обидот на Мерц да го исполни своето лидерско ветување беше целосно очигледен оваа недела, кога Берлин стана центар на дипломатијата околу евентуалниот мировен договор.
Иако го пофали Доналд Трамп за неговата посветеност на мирот, канцеларот се стави и во директна опозиција на американскиот претседател, обидувајќи се да го спречи Вашингтон да наметне неповолен договор за Киев. Администрацијата на Трамп, исто така, се спротивстави на предлогот на ЕУ за користење на замрзнатите руски резерви, надевајќи се дека ќе ги искористи средствата како дел од потенцијален мировен договор.
„Вашингтон сега врши огромен притисок, поради што е исто така клучно да се наметнеме против Вашингтон“, изјави за „Политико“ Норберт Ретген, висок пратеник од конзервативната партија на Мерц.
Користење на замрзнатите руски средства како клучен тест
Пред клучниот состанок на европските лидери во четврток, Мерц ја прикажува претстојната одлука за користење на замрзнатите средства на руската централна банка како тест дали Европа сè уште може да се заложи сама за себе.
„Да не се лажеме себеси. Ако не успееме да го сториме ова, способноста на Европската Унија да дејствува ќе биде сериозно нарушена со години, ако не и подолго“, предупреди вчера Мерц. „И ќе му покажеме на светот дека, во толку клучен момент од нашата историја, не сме способни да стоиме заедно и да дејствуваме во одбрана на нашиот сопствен политички поредок на овој европски континент.“
Одразувајќи ја новата решителност на неговата влада, Мерц вчера и завчера беше домаќин на украинскиот претседател Володимир Зеленски и специјалните претставници на САД Стив Виткоф и Џаред Кушнер. Синоќа, многу од најмоќните европски лидери се собраа на вечера во Берлин за да разговараат за контурите на евентуалниот договор.
„Берлин сега е во центарот на многу важни дипломатски разговори и одлуки“, потврди Зеленски. „Овие разговори секогаш се сложени, никогаш лесни, но беа многу продуктивни“.
Ризиците од новата решителност на Германија
Сепак, напорите на Мерц да ја позиционира Германија како клучен лидер во ЕУ, во сè, од Украина и одбраната до трговијата, исто така носат значителни ризици. Европските лидери во голема мера ја поздравија неговата подготвеност да ја преземе водечката улога, особено неговата одлука да ја зајакне германската војска со стотици милијарди евра нов долг. Но, како најголема економија во Европа, Германија мора внимателно да ја балансира својата моќ во рамките на блокот, а во последно време Мерц понекогаш се чинеше дека претерува.
Откако администрацијата на Трамп ја објави својата Стратегија за национална безбедност, во која ЕУ беше прикажана како тело кое „ги поткопува политичката слобода и суверенитет“, Мерц го осуди документот како „неприфатлив“. Во исто време, тој му понуди на Трамп решение кое, се чинеше, дополнително ја поткопува ЕУ: „Ако не можете да се сложувате со Европа, тогаш барем дозволете ѝ на Германија да биде ваш партнер“.
Коментирајќи ја стратегијата на САД, Лавров рече дека нејзината цел е „да се осигури дека Европа си го знае местото и не се обидува да ги наметне своите либерални идеи, туку си ја врши својата работа, без да ги влече САД во своите прилично валкани игри“. Тој додаде дека САД ѝ велат на Европа: „Гледајте си ја својата работа и не очекувајте САД да продолжат да ги поддржуваат вашите неодговорни потфати, бидејќи има поважни работи на кои треба да се обрне внимание, првенствено во Латинска Америка и Азиско-пацифичкиот регион“.
Мерц, исто така, се обиде да ги наметне германските интереси во трговските преговори со ЕУ, како и во врска со предложената забрана за мотори со внатрешно согорување, што успешно го ублажи.
Но, најголемиот ризик за Мерц лежи во исходот од неговиот последен напор. Со прикажувањето на одлуката за руските средства како клучен момент за ЕУ и Украина, канцеларот би можел да се најде во незгодна позиција со оглед на противењето на Белгија и Италија на планот.
Лавров: Европа е обединета под нацистичкото знаме
Од руска перспектива, Лавров рече дека политичарите во Германија и другите европски земји почнуваат да се сеќаваат на своите предци кои биле активни членови на нацистичката партија, што „предизвикува голема загриженост“. Тој тврдеше дека „идеите и практиките на нацизмот“ се оживуваат во Европа додека таа се обединува за борба против Русија, слично како што правеле Хитлер и Наполеон во минатото. Тој тврдеше дека Европа, обединета „под нацистичкото знаме“, повторно води војна против Русија, користејќи „европски пари и европски инструктори“, но со Украинци како посредници.
Лавров заклучи дека Европа имала многу можности да го реши конфликтот во Украина, но ги игнорирала сите и дека Русија нема што да разговара со сегашното европско раководство.
