За да спречи растечкиот буџетски дефицит да излезе од контрола, Кремљ драстично ги зголеми даноците и го прошири домашното задолжување, со што го задушува и парализира цивилното претприемништво во економијата, анализира Асошиејтед Прес.
Двојна економија
Според Најџел Гулд-Дејвис, виш соработник за Русија и Евроазија во Меѓународниот институт за стратешки студии (IISS) со седиште во Лондон, интензивниот притисок од војната ги зголеми трошоците за капитал, работна сила и суровини. Оваа финансиска нерамнотежа ги насочи парите и работната сила речиси исклучиво кон воено-индустрискиот комплекс, додека цивилното производство, малопродажбата и јавните услуги колабираат под товарот на високите каматни стапки и регулаторните оптоварувања.
Иако истовремената војна меѓу САД и Иран ги искачи глобалните цени на суровата нафта над 100 долари за барел за прв пат од 2022 година, обезбедувајќи ѝ на Москва неочекувана енергетска добивка, тие привремени финансиски инјекции не успеаја да ја решат основната макроекономска слабост на Русија.
„За да ја одржи војната, Кремљ ќе биде принуден насилно да мобилизира човечки и материјални ресурси“, предупреди Гулд-Дејвис, истакнувајќи дека економските притисоци ќе ја принудат руската влада систематски да ги демонтира „последните постсоветски пазарни слободи, слободата на трудот и слободата на движење“.
Буџетска дупка и криза на ликвидност
Реалноста на оваа економска стагнација е потврдена од внатрешни податоци на руската влада кои протекоа во јавноста. Писмо од рускиот министер за финансии Антон Силуанов предупредува дека трошоците за одбрана ќе го надминат буџетот за оваа година за најмалку 2 трилиони рубљи (28 милијарди долари). Москва издвои 16,8 трилиони рубљи (238 милијарди долари) за одбрана и безбедност во својот буџет за 2026 година, што претставува речиси 40 проценти од сите државни трошоци.
Давањето приоритет на војската предизвика невидена фискална криза. Додека Кремљ првично проектираше дефицит од 3,8 трилиони рубли (53 милијарди долари) за целата 2026 година, фактичкиот дефицит скокна на 5,9 трилиони рубли (82 милијарди долари) само во првите четири месеци од оваа година.
Надвор од државниот буџет, поширокиот руски корпоративен и финансиски систем, исто така, покажува сериозни знаци на влошување. Интерен извештај на московскиот про-Кремљски Центар за макроекономска анализа и краткорочно предвидување (CMACP) покажа дека уделот на токсични и нефункционални средства во рускиот банкарски сектор го надмина меѓународно признатиот кризен праг од 10 проценти три месеци по ред.
Банките контролирани од државата моментално ги прикриваат овие лоши пласмани со присилно реструктуирање на долгот за да спречат ширење на паника. Во исто време, речиси половина од сите руски компании пријавуваат сериозни и систематски доцнења во плаќањата од страна на деловните партнери, што создава растечки синџир на ризици од неплаќање што се заканува да ја замрзне домашната трговија.
Проблеми на бојното поле и украинскиот одговор
Овој внатрешен економски пад директно влијае на моралот на населението. Соочен со оперативен ќорсокак на украинското бојно поле и широко распространет воен замор кај цивилите, рускиот претседател Владимир Путин очајно се обидува да го промени домашниот наратив.
Кремљ значително ги засили нападите со ракети и беспилотни летала со долг дострел врз Киев, надевајќи се дека спектакуларното воздушно бомбардирање вештачки ќе го зголеми рејтингот на Путин дома и ќе ја убеди длабоко песимистичната руска јавност дека Москва сè уште има стратешка предност.
Сепак, оваа медиумска кампања сè повеќе е поткопана од сопствените контрастратегии на Украина. Во текот на изминатата година, вооружените сили на Украина спроведоа успешни локализирани контраофанзиви за повторно заземање на окупираните територии. Уште поважно, Киев воведе свои „санкции со долг дострел“ – координирани операции со беспилотни летала со длабок удар насочени кон клучна инфраструктура во Русија.
Овие прецизни напади веќе го оневозможија и намалија капацитетот за рафинирање на нафта во Русија за околу 10 проценти, принудувајќи ги енергетските конгломерати да ги затворат активните бунари. Со физичко уништување на рафинериите и фабриките за оружје што ја финансираат и опремуваат војската, единиците за длабок удар на Украина нанесуваат двојна, политичка и економска штета, туркајќи ја веќе неурамнотежената и кревка воена економија на Русија поблиску до системски банкрот.
