Минатата година, 5,4 милиони луѓе ги напуштија своите домови, со што вкупниот број на бегалци или луѓе во ситуации слични на бегалци ширум светот достигна 41,6 милиони, вклучувајќи шест милиони палестински бегалци, соопшти УНХЦР.
Во исто време, околу 14,7 милиони бегалци и внатрешно раселени лица се вратија дома, што е зголемување од 50 проценти во однос на претходната година и втор најголем број регистриран од 1965 година, откри агенцијата. Поголемиот дел од враќањата се случиле во шест земји: Демократска Република Конго, Судан, Сирија, Авганистан, Украина и Мјанмар.
Околу 2,9 милиони Авганистанци се вратиле во 2025 година
Сепак, многумина се вратија во тешки услови обележани со ограничен пристап до основни услуги, широко распространета штета на инфраструктурата и континуирана несигурност, што предизвикува загриженост за одржливоста и безбедноста на нивното враќање, соопшти УНХЦР.
Околу 2,9 милиони Авганистанци се вратиле во 2025 година, вклучувајќи 1,9 милиони бегалци, што е петкратно зголемување во однос на претходната година. Причината во голема мера се должи на построгите политики во соседните Иран и Пакистан, при што многумина пријавиле дека немаат друг избор освен да заминат, откри УНХЦР.
Тој пораст ја намали глобалната популација на авганистански бегалци од 5,8 милиони во 2024 година на 3,7 милиони во 2025 година, се вели во извештајот. Сирија, која е една од најголемите бегалски кризи во светот повеќе од една деценија, доживеа враќање на околу 1,3 милиони луѓе во 2025 година, речиси три пати повеќе од бројот од претходната година.
Околу 3,2 милиони луѓе се привремено раселени во Иран
Ова следеше по падот на владата на Башар ал-Асад во декември 2024 година. Ова го намали бројот на сириски бегалци во светот од шест милиони на 4,9 милиони до крајот на 2025 година. „Сепак, многу повратници се соочуваат со сериозни предизвици.“
„Тие вклучуваат несигурност, широко распространето уништување, слаби економски услови, ограничени услуги и работни места и континуирано спорадично насилство во делови од земјата“, се вели во извештајот. Во извештајот, исто така, се забележува дека кризата на Блискиот Исток веќе почнала да ги обликува глобалните трендови на раселување во 2026 година.
Околу 3,2 милиони луѓе се привремено раселени во Иран од заедничките американско-израелски напади кон крајот на февруари, додека околу еден милион луѓе се принудени да ги напуштат своите домови во Либан од почетокот на војната на 2 март, поради израелските напади и наредбите за евакуација, соопшти УНХЦР.
„Не можеме да прифатиме иднина во која милиони бегалци остануваат заробени со години или децении“
УНХЦР има за цел да го преполови бројот на бегалци и други долгорочно раселени лица на кои им е потребна хуманитарна помош до 2035 година, преку поддршка на создавањето работни места и можности за образование, особено во земјите со ниски и средни приходи каде што се наоѓаат повеќето бегалци.
Глобално, 70 проценти од бегалците поминуваат пет или повеќе години во егзил, често во земји како Либан, Јордан, Турција и Иран. „Азилот и заштитата спасуваат животи и не се предмет на преговори, но не можеме да прифатиме иднина во која милиони бегалци остануваат заробени со години или децении без никаква реална перспектива за обнова на нивните животи“, рече високиот комесар на УНХЦР, Бархам Салих.
Дел од иницијативата вклучува промовирање на доброволно враќање, како и овозможување на бегалците пристап до образование и вработување во земјите домаќини, за да можат да се издржуваат финансиски и да станат помалку зависни од помош.
