Влезот на Србија, најголемата земја на Западен Балкан, во Европската Унија е геополитичка неизбежност, изјави министерот за надворешни работи на Република Грција, Јоргос Герапетритис.
Во интервју објавено денес за „Политика“, тој истакна дека Западен Балкан се наоѓа во срцето на Европа, а Србија е во центарот на тој регион и дека Европа не може да се замисли без Србија и Западен Балкан.
„На крајот на краиштата, ова е и прашање на сигурноста на самата Европа“, нагласи Герапетритис.
Тој потсети дека со Солунскиот план во 2003 година, Грција беше лидер во вклучувањето на Западен Балкан во Европската Унија, како единствен начин за консолидирање на стабилноста и зајакнување на безбедноста во оваа област.
„Неодамна ја потврдивме оваа политика со Делфиската декларација во април, која ја потпишав заедно со нашите колеги од Западен Балкан. Веруваме дека сега е најсоодветниот момент да се даде нов импулс“, рече Герапетритис.
Тој додаде дека неговата аспирација, како министер за надворешни работи, пред грчкото претседателство со Советот на Европската унија во втората половина на 2027 година, „е да им посака добредојде на еден или повеќе партнери од Западен Балкан во европското семејство“.
Герапетритис, исто така, потсети дека во септември 2025 година, Грција и Србија потпишаа Договор за соработка за забрзување на патот на Србија кон ЕУ, кој предвидува обезбедување експертиза од Атина за acquis communautaire.
Грчкиот министер, исто така, истакна дека неговата земја е една од петте земји-членки на ЕУ кои не ја признаваат едностраната декларација за независност на Косово.
„Ние го поддржуваме дијалогот меѓу Белград и Приштина, кој се одвива со посредство на ЕУ, заедно со конзистентната грчка политика за европско вклучување на Западен Балкан“, рече Герапетритис.
Тој додаде дека Грција е членка на Советот за безбедност на Обединетите нации за двегодишниот период 2025–2026 година и дека, „водена од принципите на меѓународното право и принципите на Повелбата на Обединетите нации“, ќе соработува со Србија за време на тој мандат.
Тој исто така рече дека Србија и Грција се блиски не само просторно, туку и историски и дека „одржуваат долгогодишни историски, културни и религиозни врски, создадени со текот на времето“.
„Нашите народи се поврзани со извонредни врски на пријателство и меѓусебна поддршка. Сега нашиот билатерален заеднички пат доби стратешка пресвртница, со Заедничката декларација потпишана во Атина во декември 2019 година, во рамките на 3-тиот Висок совет за соработка меѓу Грција и Србија“, рече грчкиот министер.
Герапетритис нагласи дека Грција ѝ честита на Србија за организирањето на исклучително важниот Меѓународен изложбен саем Експо 2027, кој ќе се одржи за прв пат во Југоисточна Европа, во Белград.
„Ова е кандидатура што Атина ја поддржа од срце; ние сме подготвени да помогнеме на кој било начин што ќе се побара од нас и ви посакуваме многу успех од дното на нашите срца“, рече грчкиот министер.
Тој, исто така, зборуваше за енергетската соработка меѓу Грција и Србија и рече дека таа се протега на енергетската безбедност и диверзификација на изворите на енергија.
„Грција претставува главна јужна енергетска порта и центар за снабдување за Западен Балкан и пошироката Југоисточна Европа, придонесувајќи за разновидноста на изворите на снабдување со енергија за земјите од нашето пошироко подрачје, вклучително и Србија, како и намалување на зависноста од индивидуалните добавувачи“, објави Герапетритис.
Според него, улогата на Србија е подеднакво клучна во поврзувањето на енергетските системи на регионот со Централна и Северна Европа, во насока југ-север.
Во врска со регионалните текови на природен гас, грчкиот министер рече дека пловечката единица за складирање и регазификација (FSRU) во Александрополис, каде што Србија веќе изнајми количини за снабдување со природен гас, како и гасификациската постројка во Ревитуша, обезбедуваат разновидност на природен гас за Балканот преку увоз на глобален течен природен гас.
„Ова се постигнува преку Вертикалниот коридор, кој, со изградбата на гасоводите Грција-Северна Македонија и Северна Македонија-Србија, ќе се прошири и до Србија“, нагласи Герапетритис.
Грчкиот министер рече дека политиките за диверзификација на енергијата на Србија даваат можност за создавање солидна основа за посилна соработка на природен гас со Грција, а особено, како што изјави, преку гасни интерконекции со Бугарија и Северна Македонија.
„Соработката меѓу нашите земји во областа на енергетиката, на билатерално и регионално ниво, е на највисоко ниво, што го докажува состанокот на министрите за енергетика, функционерите и операторите на енергетски системи од Србија, Грција, Северна Македонија и Бугарија, што се одржа во Атина на 15 мај“, заклучи Герапетритис, кој ја посети Србија во петокот.
