КОЛКУ пати на ден посегнувате по телефонот „за секунда“, само за да се најдете себеси како безумно скролате низ содржината еден час подоцна? За ТикТокерката Јона Бурсијага, која живее во Калифорнија, овој рефлекс станал толку силен што го опишува како навика што повеќе не може да ја контролира, особено на ТикТок. Штом ќе го земе телефонот, таа инстинктивно ја отвора апликацијата и гледа видеа со часови – честопати без да сфати колку време поминало.
„Не ни сфатив колку време поминувам онлајн“, изјави таа за Newsweek. „Пред да ги сменам навиките, скролав осум часа на ден, понекогаш и повеќе.“
Таа реши да застане и да си постави предизвик.
Во ноември 2025 година, Бурсијага се осмелила и си поставила предизвик: 35 дена без бесцелно скролање низ социјалните медиуми. Планот првично бил привремен, но толку многу ѝ се допаднала промената што по истекот на рокот, не сакала да се врати на старата рутина. Го продолжила „детоксикацијата“ на повеќе од 50 дена.
„Почнав на 11 ноември 2025 година, прво само за себе 35 дена, а потоа решив да продолжам и јавно да ја охрабрам мојата онлајн заедница да ми се придружи. До третиот ден, забележав дека палецот ми работи автоматски, но само забавував и ја затворав апликацијата. Десеттиот и единаесеттиот ден ми се чинеа најтешки, бидејќи во тоа време активно се борев со навиката“, рече таа.
Првото нешто што го забележа – подобра концентрација
Најнепосредната промена, вели таа, била нејзиниот фокус. Без постојани прекини, можела подолго да остане на задачата и полесно да ги извршува своите обврски. Наместо социјалните медиуми да ѝ го „црпат“ времето штом ќе останела сама, таа станала поефикасна и појасно ги поставила своите приоритети.
Со други зборови, вели таа, престанала да живее во режим на постојано одвлекување на вниманието.
Што е „доумскролинг“?
Терминот „doomscrolling“ се користи за да се опише прекумерно поминување време на интернет прелистувајќи вести и содржини што предизвикуваат тага, вознемиреност или лутина. Терминот стана особено популарен во 2020 година за време на пандемијата, а навиката се чини дека опстојувала и години подоцна.
Експертите предупредуваат дека таков модел може да му наштети на менталното, како и на физичкото здравје – од зголемена анксиозност и полош сон до чувство на исцрпеност и пад на мотивацијата. Поедноставните чекори за намалување на навиката честопати вклучуваат држење на мобилниот телефон подалеку од креветот, избегнување на неговото користење на вашата работна маса и исклучување на известувањата што ве „враќаат“ назад во апликациите.
Неочекувана промена
Една од промените што најмногу ја изненади не беше поврзана со продуктивноста, туку со нејзиниот личен стил. Бурсијага вели дека паузата од социјалните медиуми ѝ дала простор да ги креира своите комбинации, без постојано да копира трендови и туѓи комбинации.
„Тоа е мојот омилен дел. Не сфатив колку постојано бев бомбардирана со слики, реклами, трендови, па дури и со личен стил на други луѓе и колку тоа ме погодуваше. Правењето чекор назад ми помогна да сфатам колку сум потоната во тоа и ми овозможи да се фокусирам на сопствената автентичност“, рече таа.
Вирално видео – со иронија во пораката
По повеќе од 50 дена апстиненција, Бурсијага објави видео на TikTok за тоа што се променило кај неа. Видеото стана вирално, собирајќи повеќе од 1,6 милиони прегледи и 177.000 лајкови. Денес, вели таа, се обидува да ги охрабри другите да го намалат времето поминато пред екраните.
„Сите чекаат социјалните медиуми да исчезнат, но тие ќе останат. Најдоброто нешто што треба да направите е да научите да ги контролирате вашите импулси и да изградите самоконтрола за да можете да живеете послободно. Создавајте повеќе, а трошете помалку“, рече таа.
Иронијата во целата приказна е јасна: многумина наидоа на нејзиното видео додека самите „скролаа“. Побараа совет и ги споделија своите искуства во коментарите. „Помалку скролање = повеќе идеи“, напиша еден корисник. Друг додаде: „‘Скролирањето’ ме прави да изгледам толку неоригинално“. Трет заклучи: „Ова е мојот знак да престанам! Го оставам телефонот и ја престанувам оваа навика!“
