„Војните во Украина и Блискиот Исток не се одвоени феномени, можеме многу да научиме од обете додека размислуваме за војните на иднината“, рече генерал Доминик Тардиф, заменик-началник на Генералштабот на француските воздухопловни сили. „Овие комбинирани лекции треба да ни овозможат подобро да разбереме како да го насочиме развојот на нашите способности.“
Европските воени претставници предупредија дека Москва би можела да нападне членка на алијансата до 2029 година, истакнувајќи ја итната потреба од борбена готовност и политичка кохезија. „Политико“ разговараше со десетина дипломати, сегашни и поранешни функционери на НАТО и експерти за одбрана, од кои некои побараа анонимност, за да идентификува пет клучни недостатоци во алијансата што ги откри војната на Блискиот Исток.
1. Снемува муниција
Војната со Иран јасно го истакна недостигот на муниција во НАТО. Соединетите Американски Држави потрошија околу половина од сите свои залихи на клучни противвоздушни ракети „Патриот“, додека француските власти предупредија дека нивните залихи на ракети „Астер“ и „Мика“ почнале да се намалуваат во првите две недели од војната. Компаниите за одбрана како што се „Рајнметал“ и „МБДА“ исто така посочија на растечката побарувачка и претстојните недостатоци.
Доколку САД продолжат да го насочуваат вниманието кон Индо-пацифичкиот регион, „значајни ресурси ќе бидат повлечени“ од Европа, изјави висок дипломат на НАТО. „Имаме премалку од тие ресурси“.
Доколку НАТО не го промени курсот, Русија „ќе нè уништи“, предупреди Калвин Бејли, член на одбранбениот комитет на владејачката британска Лабуристичка партија. Со оглед на тоа што Москва произведува „6.000 до 7.000“ камикази беспилотни летала месечно, сојузниците на НАТО ќе останат без своите скапи противвоздушни ракети во рок од „неколку недели“, рече Џастин Бронк, виш истражувач во Кралскиот институт за одбранбени студии (RUSI).
Ова создава „итна потреба од попристапни пресретнувачи воздух-воздух“, додаде тој, тврдејќи дека НАТО треба да се фокусира на поевтини алтернативи на „Патриот“, како што е ласерски водената ракета AGR-20, и да изгради пасивна одбрана како што се армирано-бетонски засолништа за авиони. Според извор запознаен со ова прашање, недостигот на муниција ќе биде главна тема на самитот на лидерите на НАТО во јули.
2. Воздушна инфериорност
Способноста на Иран да продолжи со бомбардирањето на соседните земји од Персискиот Залив со повеќе од 5.000 ракетни и беспилотни летала и покрај воздушната кампања на САД покажува „јасни граници на очекувањата дека една земја може да биде покорена со бомбардирање“ со конвенционални авиони, рече Питер Веземан, виш соработник во Стокхолмскиот меѓународен институт за истражување на мирот.
Како одговор на тоа, НАТО мора да го преиспита концептот на воздушна доминација и да бара креативни решенија за одвраќање на Русија. Тоа вклучува забрзани инвестиции во прецизно оружје со долг дострел, способно да ги таргетира московските капацитети за производство на беспилотни летала и воените локации длабоко во земјата, рече Бронк.
„Ако можеме да постигнеме воздушна супериорност над спорната област, тогаш самата Европа би можела да ги уништи руските сили на терен“, рече тој, предлагајќи да се зголеми снабдувањето со американски ракети AGM-88G со дострел до 300 километри. Двајца дипломати на НАТО потврдија дека војната во Иран веќе предизвика нови дискусии во рамките на НАТО за потребата од поголеми капацитети за длабоки удари, бидејќи разговорите за следниот четиригодишен циклус на планирање на одбраната започнуваат оваа година.
3. Премногу слаби морнарици
Ограниченото европско распоредување на сили за помош на сојузниците од Заливот, исто така, го разоткри огромниот недостаток на инвестиции во морнариците на членките на НАТО. Обединетото Кралство е најочигледен пример. Откако му беа потребни три недели да исплови кон Медитеранот, разурнувачот ХМС Драгон беше вратен во пристаништето поради техничка грешка.
Тоа не е изненадувачки. Началникот на британскиот поморски штаб, генерал Гвин Џенкинс, минатиот месец призна дека Кралската морнарица не е подготвена за војна, додавајќи дека и другите сојузници заостануваат. Канадскиот премиер Марк Карни претходно изјави дека помалку од половина од флотата на неговата земја е оперативна.
„Од 2022 година, многу повеќе се фокусираме на копнените сили, а сега одеднаш сфаќаме дека достапноста на флотата низ НАТО е навистина лоша“, рече Ед Арнолд, поранешен функционер на НАТО.
Во секој конфликт со Москва, морнариците ќе бидат клучни за лов на подморници во близина на северниот руски полуостров Кола и неутрализирање на бродови опремени со крстосувачки ракети со долг дострел „Калибр“, рече Сидхарт Каушал, експерт за поморска безбедност во Институтот RUSI. НАТО, исто така, треба да ги подобри заедничките капацитети за одржување на бродови, да се справи со недостигот на персонал и да инвестира во флексибилни бродови прилагодливи на различни мисии, моделирани според холандската програма за повеќенаменски бродови за поддршка.
4. Трајна неединство
Војната, исто така, ги продлабочи поделбите во рамките на НАТО. Европа ги отфрли барањата на американскиот претседател Доналд Трамп за воена поддршка, што го натера Вашингтон да разгледа контрамерки. Тоа предизвика нови загрижености во рамките на алијансата, рекоа двајца дипломати. Во меѓувреме, Трамп продолжи да го критикува НАТО, постојано нарекувајќи го „хартиен тигар“.
Ризикот по Иран, додаде Арнолд, е дека во случај на напад од страна на Москва, „претседателот би можел да каже: „Овој пат нема да се мешаме““ или да се обврзе само на ограничено распоредување на сили. Како одговор, европските престолнини треба да го усвојат истиот „трансакциски пристап“ како Трамп, рече Андерс Фог Расмусен, поранешен генерален секретар на НАТО. Тие треба јасно да ја поврзат својата поддршка за повторно отворање на Ормутскиот теснец со посветеноста на Америка кон НАТО.
Тој, исто така, предупреди против понатамошно додворување на Трамп, што е клучен дел од пристапот на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, кон американскиот претседател. „Времето за ласкање заврши“, рече Расмусен.
5. Украина е важна
Само неколку дена по почетокот на војната во Иран, Украина ги испрати своите експерти за беспилотни летала да им помогнат на земјите низ Блискиот Исток. Тие се добро упатени во користењето на домашни пресретнувачи за соборување на иранските беспилотни летала „Шахед“, кои ги користи и Русија. Киев на крајот потпиша десетгодишно одбранбено партнерство со земјите од Персискиот Залив.
НАТО брзо ги прошири своите институционални врски со Украина, од заеднички центар за обука и истражување во Полска до воени посети на Киев и нововоспоставена индустриска програма за набавка на иновативна технологија од таа земја, наречена UNITE-Brave NATO. Алијансата сега треба да работи на воспоставување „појас“ од системи против беспилотни летала поблиску до руската граница како прва линија на одбрана, рече Бронк.
Двајца дипломати од НАТО изјавија дека алијансата би можела да направи повеќе за зајакнување на индустриските врски со Украина, вклучително и поголемо финансирање за програмата UNITE-Brave. „Украина делува како обезбедувач на безбедност“, рече трет дипломат од НАТО. Војната во Иран „го докажа тоа“.
