Целосно искоренување на смртноста кај помладите возрасни групи
Првата студија од ваков вид покажа дека помеѓу 2020 и 2024 година, немало смртни случаи од рак на грлото на матката кај жени на возраст од 20 до 24 години. Ова е прв пат во период од пет години да се случи ова. Без програмата за вакцинација, би се очекувале околу 23 смртни случаи во оваа група. „Идејата дека една вакцина може речиси да го искорени целиот вид рак е неверојатна“, рече професорот Питер Сасиени, водечки истражувач на Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон.
Студијата, исто така, покажа дека девојчињата вакцинирани на 12 или 13 години имаат речиси никаков ризик од смрт од болеста пред 30-годишна возраст. Пред воведувањето на вакцинацијата, имало околу 20 смртни случаи годишно во таа возрасна група.
И покрај овој успех, ракот на грлото на матката останува 14-ти најчест рак кај жените во Велика Британија, со 3.300 нови дијагнози секоја година. Се смета дека ХПВ, вирус кој се шири преку близок контакт кожа со кожа, е причина за 99% од овие случаи. Иако повеќето ХПВ инфекции се безопасни, некои можат да предизвикаат промени во клетките што можат да доведат до рак години подоцна.
„Јас сум вистински застапник на оваа вакцина“
Александра Лег го завршила своето образование непосредно пред воведувањето на вакцината против ХПВ во Англија. Во 2021 година, додека ја планирала својата свадба, ѝ бил дијагностициран рак на грлото на матката на 30-годишна возраст. „Ги памтам тие зборови, едноставно не можев да дишам.“
„Бев целосно скршена, сè ми поминуваше низ глава, беше многу тешко“, се сеќава таа. Третманот вклучуваше отстранување на лимфни јазли, но хирурзите успеаја да зачуваат дел од грлото на матката, што ѝ даде шанса да забремени.
Само една година подоцна, таа ја роди својата ќерка, Ајви, чие средно име, Марвела, значи „чудо“. „Тие девет месеци беа застрашувачки бидејќи постоеше голем ризик да ја изгубам во секој момент“, вели Александра.
Таа истакнува дека нејзиниот живот би бил многу помалку трауматичен доколку ѝ била понудена вакцината и ги повикува сите што имаат можност да се вакцинираат. „Цврсто се залагам за оваа вакцина и, кога Ајви ќе биде доволно возрасна, таа ќе биде прва на ред да ја прими“, додава таа.
Професорот Сасиени го опишува намалувањето на смртноста како „врв на ледениот брег“. „Како што вакцинираните генерации стареат, ќе видиме многу повеќе спасени животи“, вели тој.
Сепак, авторите на извештајот предупредуваат дека стапките на вакцинација во Англија паднале под препорачаните нивоа, и покрај тоа што владата на Велика Британија се обврзала да го елиминира ракот на грлото на матката како проблем со јавното здравје до 2040 година.
Податоците од Агенцијата за здравствена безбедност покажуваат дека во 2024-25 година, 76% од девојчињата до 15-годишна возраст биле вакцинирани, што е далеку под 90% што Светската здравствена организација (СЗО) го смета за неопходно за елиминирање на болеста.
„Знаеме дека вакцината против ХПВ е исклучително ефикасна во спречувањето на развојот на рак на грлото на матката, а овие наоди за прв пат докажуваат дека навистина спасува животи“, изјави Мишел Мичел, извршен директор на Cancer Research UK, која го финансираше истражувањето.
Целни мерки
„Од клучно значење е владата и здравствениот систем итно да реагираат со насочени мерки за да стигнат до заедниците со најниски стапки на одговор“, додаде таа. Без оглед на вакцинацијата, на жените на возраст од 25 до 64 години сè уште им се советува редовно да прават скрининг на грлото на матката.
Од 2019 година, момчињата исто така ја примаат вакцината против ХПВ, која ги штити од рак на анусот, пенисот и грлото и го намалува ризикот од пренесување на вирусот кај девојчињата.
Министерството за здравство соопшти дека студијата го покажува „извонредното влијание на вакцинацијата“ и дека работат на зголемување на одговорот, вклучително и кампањи за надоместување на пропуштените вакцини и испраќање комплети за самотестирање за ХПВ на жени кои не одговориле на скринингот.
