Од 2014 година, Лукашенко директно и индиректно ја поддржува руската агресија против Украина. Официјално, Белорусија не ѝ објавила војна на Украина и нема белоруски воен персонал во Украина, но податоците од отворени извори покажуваат дека и белорускиот воен персонал и белоруските платеници се борат во руската армија од 2014 година, пренесува Index.Александар Лукашенко е познат по своите проруски изјави и реторика, кои во голема мера се усогласени со политиките на Кремљ. Во исто време, непризнаениот белоруски претседател понекогаш си дозволува двосмислени изјави за Украина и војната што Русија ја започна против Украина.
Белорусија, Лукашенко и руската агресија од 2014 година
Украина и Белорусија делат граница долга 1.084 километри. Од украинската страна, границата минува низ Житомирската, Волинската, Черниговската, Ривнската и Киевската област, а од белоруската страна низ Гомељската и Брестската област. Границата од украинската страна во моментов е утврдена, а нејзиното понатамошно утврдување продолжува, како што изјави врховниот командант на вооружените сили на Украина, Олександр Сирски, по интервјуто на Лукашенко за „Ал Арабија“.
Ваквите мерки се целосно оправдани и логични со оглед на постојаната закана од белоруска инвазија и можноста за нов пробив на руските сили од територијата на Белорусија, како што веќе се случи во февруари 2022 година.
Руската агресија врз Украина во 2014 година, што доведе до анексијата на Крим и делови од регионите Луганск и Донецк, покажа на чија страна се Лукашенко и поддржувачите на неговиот режим. Тој, како и министрите на белоруската влада, потоа даде низа двосмислени изјави во кои ја поддржаа територијалната целовитост на Украина и ја нагласија потребата од неутрален и неврзанички статус на Украина.
Лукашенко не ја напушта рамката на Путин
Лукашенко, исто така, не сосема случајно, неколку пати го нарече Крим руски, но Минск не го призна полуостровот како руски. Белорускиот претседател тврдеше дека ќе го признае Крим како дел од Руската Федерација кога „ќе дојде време“. Ова не е потврда за проукраинскиот став на Лукашенко, туку обид на белорускиот диктатор да ги балансира односите и да не оди подалеку од рамката поставена од Путин.
Москва ја поддржа идејата за одржување мировни преговори меѓу Украина и Руската Федерација со присуство на Франција и Германија, таканаречениот Нормандиски формат, во Минск во текот на 2014 и 2015 година. Лукашенко се позиционираше како миротворец и повика на решавање на таканаречената украинска криза.
Лукашенко целосно се разоткри со почетокот на тотална инвазија
До 2022 година, односите меѓу Украина и Белорусија се влошија неколку пати поради изјавите на Лукашенко за Крим и трговијата на Минск со окупираните украински територии. Влошувањето стана очигледно во 2020 година, кога Зеленски ги поддржа протестите против Лукашенко и го повика на дијалог со демонстрантите. Украинците и митрополитот Богојавление на Православната црква на Украина изразија поддршка за Белорусите кои излегоа на улиците против очигледната измама на претседателските избори.
Почетокот на целосната руска инвазија на Украина на 24 февруари 2022 година конечно стави крај на сомнежите за тоа на чија страна беа Лукашенко и неговиот режим. Белорускиот диктатор им дозволи на руските редовни сили да влезат на украинска територија, преку зоната на исклучување околу Чернобил, низ територијата на земјата, што доведе до привремена окупација на нуклеарната централа во Чернобил и земање на нејзините работници како заложници.
Во следните месеци и години на отворена агресија, Лукашенко само ја потврди својата посветеност на Русија и верна служба на Путин, обезбедувајќи им на Русите белоруски аеродроми за лансирање ракети во Украина, овозможувајќи им да ја нападнат Украина со беспилотни летала од белоруска територија, распоредувајќи руски противвоздушни ракетни системи на аеродромите и другите локации со кои се соочува Украина, како и руско нуклеарно оружје.
Пред неколку години, украинските и европските истражувачи на OSINT потврдија учеството на Белорусија во депортацијата на украински деца од привремено окупираните територии во Русија и Белорусија и создавањето на филтрациски камп за украински војници и цивили на територијата на таа земја.
Активна воена соработка меѓу Москва и Минск
Вреди да се спомене дека Минск и Москва активно соработуваат во воената сфера. Во годините на руска агресија, соработката се интензивираше и продлабочи, што беше резултат на постепеното апсорбирање на белоруските воени и одбранбени претпријатија од страна на Русија.
Овој процес започна во 1999 година, кога Руската Федерација и Белорусија се согласија да создадат таканаречена „федерална држава“, каде што обете земји теоретски беа независни ентитети. Сепак, Москва уште од самиот почеток го постави курсот за постепено спојување на важните сфери и трансформација на Белорусија во упориште на ресурси и суровини за Русија. Согласувајќи се на таков државен проект под покровителство на Кремљ, Лукашенко придонесе за спроведување на колонијалната политика на Русија.
Години на целна и насочена соработка доведоа до трансформација на белорускиот воено-индустриски комплекс во дел од рускиот воено-индустриски комплекс. Слични процеси се одвиваа на ниво на надлежните министерства и државни органи. Ова му обезбеди на Путин територија од која постојано можеше да добива муниција, опрема и оружје, да врши поправки и модернизација на оштетената опрема во Украина и да лекува руски воен персонал во белоруските медицински установи.
Украинските власти, особено претседателот Володимир Зеленски, постојано нагласуваат дека Русија се стреми да го продлабочи учеството на Белорусија во агресијата против Украина. Акцентот е ставен не само на соработката во воено-индустрискиот комплекс, туку и на обединувањето на Русија и Белорусија во една држава. Киев, исто така, постојано го предупредува Лукашенко дека Путин ќе го зголеми притисокот и манипулациите за Белорусија отворено да ѝ објави војна на Украина.
Пример за таква вклученост е веста од руското Министерство за надворешни работи за „нападот“ на вооружените сили на Украина врз автобус со белоруски деца во Брјанската област на Руската Федерација на 17 јуни. Соодветната изјава се појави во руските пропагандни медиуми и веќе успеа да се прошири во руските дипломатски институции во странство.
Слични дезинформации и отворени лаги објави и Телеграм каналот на руската амбасада во Хрватска. Украина, исто така, постојано го потсетува Лукашенко дека Путин ја гледа Белорусија како отскочна даска, а не само за втора инвазија на Украина од север.
За лидерот на Кремљ, белоруската територија е отскочна даска за видлив притисок и заплашување на властите и населението на балтичките земји. Во индиректни акции, Москва ја користи Белорусија како територија од која спроведува хибридни и информациско-психолошки војни против Латвија, Литванија, Естонија и Полска.
Одговорноста на Лукашенко и неговиот режим
Од правна гледна точка, Белорусија е учесник во руската инвазија и агресија врз Украина. На ова укажуваат адвокатите кои работат во областа на меѓународното право, кои веќе докажаа дека Белорусија ја прекршила Повелбата на ОН за територијалниот интегритет на Украина и ѝ дозволила на Русија, која извршила агресија врз Украина, да ја користи нејзината територија.
A Ukrainian drone deliberately targeted a bus carrying children in Bryansk region.
Bloodied seats, riddled sides, Russia’s Investigative Committee released footage from the scene.
One woman, escorting a youth football team from Belarus to Gelendzhik, was killed. The drone… pic.twitter.com/lXM9UZmvzU
— Rina Lu🇷🇺 (@rinalu_) June 17, 2026
Адвокатите исто така нагласуваат дека во Украина нема вооружени сили на Белорусија и затоа таа сè уште не сноси директна одговорност за кршењето на меѓународното право од страна на Русија. Сепак, тука мора да се потсетиме дека Лукашенко и неговите луѓе знаеле и знаат за злосторствата што Русија ги врши во Украина и против Украинците, но не преземаат ништо за да ги спречат. Ова може да биде уште една причина нелегитимниот белоруски претседател и луѓето од неговиот најблизок круг да бидат кривично одговорни.
Белоруската поддршка и олеснување на руската агресија против Украина создава основа за напад од страна на украинската армија на територијата на Белорусија. Според тоа, Украина има право да идентификува потенцијални воени цели, што е оправдано од воена и правна гледна точка, бидејќи одговара на член 51 од Повелбата на ОН за правото на државата на самоодбрана. Сепак, Украина сè уште не презела такви мерки против Белорусија, туку напротив, постојано се обидува да пренесе информации за понатамошното учество на Минск во војната иницирана од Русија. Лукашенко одговара на ваквите повици со редовни приказни за „пријателство“ и блиски врски со Руската Федерација.
Украина идентификуваше 500 потенцијални цели во Белорусија
Сепак, тој ја обвинува Украина за закани со напади, особено „врз сериозна цел“, чии координати ги знае Минск. Белорускиот диктатор целосно ги игнорира информациите дека Русија изградила нови места за лансирање на беспилотни летала „Шахед“ недалеку од границата со Белорусија. Наместо тоа, тој прибегна кон закани кога на социјалните мрежи се појави изјава на командантот на Силите за беспилотни системи, Роберт Бровди, за идентификување на 500 цели на територијата на Белорусија како објекти за уништување.
Независни истражители сугерираат дека станува збор за претпријатија од рускиот воено-одбранбен комплекс што дејствуваат на територијата на Белорусија. Лукашенко, исто така, негативно ја прими изјавата на Врховниот командант на вооружените сили на Украина, Олександр Сирски, од 16 јуни за понатамошно зајакнување на одбраната на украинската граница на северот од Украина и нејзината заштита со употреба на беспилотни системи.
