Холандската европратеничка Тинеке Стрик, која ја предводеше мисијата за утврдување факти на Европскиот парламент во Албанија, изјави дека албанското раководство „си игра со оган“ инсистирајќи на проектот од 1,4 милијарди евра, за кој таа тврди дека ќе го уништи недопреното крајбрежје.

Во интервју за „Гардијан“, Стрик рече: „Ако премиерот Рама е навистина сериозен во врска со своите амбиции за влез во ЕУ, треба да се откаже од овој курс и да му каже на кланот Трамп: „Жал ми е, ЕУ е мој врвен приоритет“. Тие во моментов го загрозуваат процесот за кој толку многу се грижат… Тие си играат со оган“.

Оспорен проект

Членството во ЕУ има поддршка од 92 проценти од албанските граѓани, што го прави најшироко поддржана цел од падот на комунизмот. Премиерот Еди Рама, кој минатата година освои четврти мандат, вети дека ќе ја внесе Албанија, една од најсиромашните земји во Европа, во унијата до 2030 година и постави целен датум декември 2027 година за завршување на преговорите.

Официјалните претставници на ЕУ го поздравија амбициозниот рок, но сега тој би можел да биде во опасност. Кушнер планира да изгради голем одморалиште на единствениот остров во Албанија, Сазан, а гради и по должината на недопрениот брег на полуостровот Зврнец, претставувајќи го како нешто што би му се допаднало со своето семејство.

Резолуција на Европскиот парламент

Европскиот парламент го искажа своето незадоволство минатиот месец. Во резолуција, европратениците ги поддржаа демонстрантите и побараа веднаш да се запре изградбата во заштитените подрачја. Тие исто така побараа повлекување на законот што им дозволуваше на „грабливите капиталисти“ да добиваат дозволи како стратешки инвеститори во области кои се сметаат за безбедни засолништа за дивиот свет и еколошки уникатни.

По четиридневната посета на локациите планирани за изградба, Стрик рече: „Ако продолжат, ќе имаат големи проблеми со ЕУ за време на преговорите, особено во Поглавјето 27, каде што мора да ги исполнат сите критериуми на европските политики за заштита на животната средина.

Планираната изградба на толку големи имоти во толку чувствителна област претставува огромна закана.“ Таа нагласи дека работите на полуостровот Звернец, вклучително и уништувањето на шумите, античките дини и изградбата на макадамски пат долг седум километри, веќе предизвикаа значителна штета и претставуваат јасно кршење на директивите на ЕУ.

Владина позиција

Стрик рече дека владини претставници биле помалку импресионирани, наведувајќи ги разговорите со министерот за животна средина Софјан Јаупај, кој посочи дека работата ќе продолжи сè додека Албанија не биде законски обврзана да ги почитува стандардите на ЕУ.

„Од денешниот состанок си заминав со впечаток дека тие имаат намера да продолжат со овој проект пред да мора да се усогласат со законите на ЕУ, а тоа, секако, не е начин на лојална соработка“, изјави таа. Таа, исто така, изрази загриженост во врска со обвинувањата за корупција што следат по издавањето градежни дозволи и продажбата на земјиште во Звернец, а противниците на проектот го осудуваат недостатокот на транспарентност и јавна дебата.

„Албанците сакаат вистинска демократија“

И покрај сè, Стрик рече дека била „охрабрена и уверена“ од албанските граѓани кои се на улиците бранејќи ги европските вредности и барајќи одговорност. „Заминувам со чувство дека албанскиот народ навистина сака да стане членка на ЕУ, всушност, тие веќе чувствуваат дека припаѓаат таму“, рече таа.

Според неа, секојдневните протести не се само за заканата за животната средина, туку прераснале во пошироко движење за основно владеење на правото. „Албанците протестираат секој ден затоа што сакаат да имаат вистинска демократија, што навистина ја зајакнува мојата доверба во процесот и нивната желба да се приклучат“, додаде таа.

„Она за што не сум толку сигурен е дали албанската влада ги сфаќа сериозно загриженостите на албанскиот народ, нам, европратениците и на Европската комисија. Затоа ја повикав да го промени курсот и сериозно да ги сфати своите граѓани.“