Американскиот претседател Доналд Трамп никогаш не молчи кога станува збор за војна со Иран. Но, тој има потешкотии да артикулира јасни цели во оваа војна што самиот ја избрал, пишува Денис Рос, виш соработник во Вашингтонскиот институт за блискоисточна политика, за надворешна политика.

„Додека американските претставници ги разгледуваат своите непривлечни опции за постигнување прифатлив исход, целите на администрацијата на Трамп во оваа војна остануваат исто толку збунети денес како што беа кога започна заедничката американско-израелска воена кампања на 28 февруари.“

Во февруари, администрацијата на Трамп не можеше да одлучи дали нејзината цел е да го собори режимот или да ги ослаби воените капацитети на Иран, за да не ги загрози своите соседи. Иронијата е во тоа што ако Трамп ја нападнеше само воената моќ на Техеран, а не неговото раководство, Иранците речиси сигурно немаше да го затворат Ормутскиот теснец. Покојниот врховен лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, избегнуваше да го стори тоа од 1988 година, верувајќи дека затворањето на теснецот ќе предизвика војна со Соединетите Држави што би можела да го загрози опстанокот на Исламската Република. Но, откако Трамп и Израелците се обидоа да го обезглават режимот со елиминирање на Хамнеи, иранските лидери заклучија дека немаат што да изгубат. Сега, колку и да зборува администрацијата на Трамп за тоа да не му дозволи на Иран да се здобие со нуклеарно оружје, главната грижа на Соединетите Држави е повторно да го отворат Ормутскиот теснец и да функционира како што функционираше пред војната.

Како резултат на тоа , на Трамп му остануваат три главни опции за завршување на војната. Прво, тој може да продолжи по својот сегашен курс, користејќи воени напади за да ги ослаби Иранците. Со обновување на блокадата на САД врз Иран, Трамп ќе ја зголеми цената што ја плаќаат Иранците во време кога нивната економија е во тешка состојба. Тврдењата на претседателот дека го отворил теснецот се празни зборови, а Иранците ќе имаат силен поттик да ги блокираат другите бродови да минуваат ако не можат сами да го сторат тоа.

Ова веројатно би довело до повеќе од релативно ограничените воени конфронтации на кои сме сведоци во моментов, но при што секоја страна ќе ги држи своите воени напади во одредени граници. Трамп би го направил тоа затоа што не сака нафтените постројки да бидат цел на напади, за да не се случи цената на нафтата да порасне; Иранците би го направиле тоа затоа што веруваат дека можат да го надмудрат и да го чекаат претседателот. Предноста на ова сценарио е што цената за Иран би се зголемила, па дури и раководството доминирано од Револуционерната гарда во Техеран нема да може бесконечно да ги игнорира домашните тензии . Недостатокот, од перспектива на Трамп, е што цените на нафтата и инфлацијата би се зголемиле. Сепак, зголемениот притисок врз економијата на Иран (и континуираното слабеење на неговата моќ) би можел да го врати Техеран на преговарачката маса на начин што ќе овозможи вистински договор.

Втората опција е САД да го обноват „Проектот слобода “, нивната операција за придружба на трговски бродови низ Ормутскиот теснец. Ова би барало сериозно слабеење на воените капацитети на Иран, така што раководството на Револуционерната гарда би почнало да ја губи својата способност да им се заканува на соседите на Иран и меѓународниот бродарство. Одземањето на Ормутскиот теснец како адут би ги оставило Иранците ранливи и би ги лишило од нивната главна моќ. Но, ова веројатно би барало заземање на некои од иранските острови во теснецот и уништување на голем процент од иранските ракети, лансери и беспилотни летала.

Третата опција за претседателот е да ја удвои својата војна. Ова би бил најтипичниот пристап на Трамп . Тој би можел да започне масовни напади врз иранската војска и, по седум до десет дена бомбардирање, да ја прогласи операцијата за убедлив успех. Иако Трамп се фали дека го ослабнал Техеран, тој би можел да каже и дека е подготвен да ја заврши војната и да ја укине блокадата на САД ако Иран дозволи премин низ теснецот. Тој би можел да каже и дека секој обид на Иран да го извлече својот високо збогатен ураниум од под урнатините во Фордо или Исфахан ќе предизвика понатамошно бомбардирање на САД. Трамп веќе сигнализираше дека може да ја бомбардира планината Пикакс , локација во близина на Натанц каде што Иранците се чини дека се обидуваат да изградат подземен објект за збогатување на ураниум.

Во среда, американските претставници изјавија дека Трамп се наклонува кон поголема воена операција што би можела да вклучува копнена акција против иранските острови . Тоа би било ризично. Иако укинувањето на блокадата во замена за повторно отворање на Ормутскиот теснец од страна на Иран изгледа како логичен компромис, Иранците веројатно нема да го прифатат освен ако не се доволно угнетени за да сакаат или да им треба излез од војната. За новото раководство на Иран, доминирано од Револуционерната гарда, изгледите за тоа се мали од две главни причини: тие нема да сакаат да изгледаат како да му попуштаат на Трамп по уште една недела интензивно бомбардирање, а неговата желба да ја заврши војната ќе им биде сосема очигледна. Бидејќи тој сака војната да заврши, Гардата ќе сака нешто за возврат.

Па што треба да направи Трамп наместо тоа? Најдобрата – или најмалку лошата – опција би била да се комбинира американската блокада со силна и софистицирана дипломатија. Како што е наведено погоре, блокадата полека ги зголемува трошоците за војна за Иранците и ја ослабува нивната моќ. Но, тоа не е доволно само по себе. Победничката стратегија бара да се направи нешто што администрацијата на Трамп долго време го избегнуваше: користење на дипломатијата не само за разговори, туку и за мобилизирање на други земји, за зајакнување на американската акција и за вршење колективен (наместо едностран) притисок.

Ништо од ова нема да биде лесно. Суштината на добриот државнички дух е да се усогласат целите со средствата, а тоа е невозможно кога целите се нејасни. Разумна државна политика би вклучувала користење на сите алатки – политички, економски, дипломатски, воени, разузнавачки – за да се изолира Иран и да се зголеми цената на контролата врз теснецот. Трамп сака да ја заврши оваа војна со тоа што ќе го остави Иран послаб и без контрола врз Ормутскиот теснец. Само силата нема да го постигне овој краен резултат – но дипломатијата што е интегрирана со употребата на сила и заедно со зголемениот економски притисок може да му овозможи да преговара за договор што ќе ја заврши неговата војна.