Експертите проценуваат дека САД веќе префрлиле нуклеарни бомби од типот Б61-12 во британската воздухопловна база Лејкенхит. Доколку заканата ескалира дополнително, членките на НАТО поблиску до Русија, како што се Полска, Финска и Литванија, исто така би можеле да се земат предвид како локации за распоредување.

Станува збор првенствено за нестратешко нуклеарно оружје, наменето за уништување на жива сила, аеродроми, пристаништа, командни центри и друга воена инфраструктура.

Во споредба со стратешкото нуклеарно оружје, тоа често има помала деструктивна моќ и се носи со авиони, ракети со краток дострел и крстосувачки ракети.

По нуклеарното разоружување поради крајот на Студената војна, експертите проценуваат дека околу 100 бомби Б61-12 останале во шест воздушни бази во Германија, Белгија, Италија, Холандија и Турција.

Во разговор со ДПА, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, не ја исклучи можноста за стационирање на повеќе американско нуклеарно оружје, но не сакаше да коментира за деталите за нуклеарниот арсенал во Европа или за сојузничките консултации.

Во разговор кон средината на јули, Руте рече дека НАТО постојано го оценува потребниот потенцијал и структура на нуклеарно одвраќање, додавајќи дека ќе се адаптира секогаш кога е потребно.

„Секогаш мора да бидеме сигурни дека никој не може да нè нападне со нуклеарно оружје без одговор“, рече тој.

Во април, во Истанбул, тој наговести дека НАТО во Европа може да оди подалеку од само замена и модернизација на постојните системи, односно дека сојузниците ќе мора да донесат клучни одлуки за прилагодување на нуклеарниот потенцијал на НАТО на влошената безбедносна ситуација.

Групата за нуклеарно планирање на НАТО ја издаде својата прва писмена изјава по речиси две децении на својот последен состанок во јуни.

Таа изјави дека членовите „се согласиле да продолжат со зајакнување на мисијата на НАТО за нуклеарно одвраќање преку модернизирање на нуклеарните капацитети, зајакнување на капацитетите за нуклеарно планирање и прилагодување кон реализацијата на нивните безбедносни интереси“.

Американскиот експерт за нуклеарно оружје Роберт Питерс изјави за ДПА дека е оптимист во врска со тоа дали Вашингтон ќе го зајакне нуклеарното одвраќање во Европа во следните 24 месеци, „за да ја намали веројатноста за отворен конфликт со Русија“.

Тој процени дека „би имало смисла“ да се распоредат дополнителни 100 до 150 единици нестратешко американско нуклеарно оружје во Европа, потенцијално вклучувајќи ги Полска и Финска.

Ова бара изградба на нови објекти, што, според Питерс, не е пречка, бидејќи станува збор за работа од неколку месеци.

„Очигледно ни недостасува оружје“, рече Питерс, бидејќи Русија веројатно има предност од повеќе од 10 спрема 1 во нестратешкото нуклеарно оружје.

Слична проценка, дека Европа треба да реализира нов вид нуклеарен капацитет, изрази и Џим Стоукс, поранешен американски функционер и поранешен директор на НАТО за нуклеарна политика.

Сепак, ова не значи дека НАТО мора да го изедначи бројот на боеви глави со оној на Русија, нагласи тој. Новите капацитети би можеле да испратат сигнал дека САД остануваат посветени на проширеното нуклеарно одвраќање и гаранциите за нуклеарна безбедност за сојузниците.

Стоукс потсети на опсегот на нуклеарни системи што САД ги стационираа во Европа за време на Студената војна, покрај бомбардерите Б61.

Одлуката на сојузниците од 1979 година за модернизирање на нуклеарните системи и распоредување нови капацитети вклучуваше балистички ракети со среден дострел „Першинг II“ и крстосувачки ракети „Грифон“ BGM-109G.

Американскиот експерт нагласи дека не смета дека е потребно американските нуклеарни бомби да се приближат до Русија, бидејќи тие можат да бидат распоредени и во Западна Европа.

Од друга страна, вклучувањето на други сојузници може да биде корисно, вклучително и сертификација на авиони за нуклеарни мисии, полнење гориво од воздух, извидување, придружба, вежби или командни и контролни способности, рече Стоукс.

Тоа би можело да донесе предности без директно стационирање на американско нуклеарно оружје на нивна територија. „Сакаме претседателот Путин да се буди секое утро, да пие кафе и да каже: „Денес не е ден за напад“, додаде тој.

Според него, одвраќањето функционира уште од основањето на НАТО пред 77 години, бидејќи ниту една земја досега не нападнала еден од сојузниците.

Инаку, Руте и експертите ја гледаат француската иницијатива за формирање европски капацитет за нуклеарно одвраќање како додаток на американскиот, а не како замена.

Руте за ДПА изјави дека американското нуклеарно одвраќање останува крајна гаранција за слободата и безбедноста на сојузниците, додека француската иницијатива може да додаде уште еден слој на заштита.

Освен француското нуклеарно оружје, британското може да биде добар додаток на американското како средство за одвраќање, рече Стоукс, истакнувајќи дека ниту една од овие две земји не може да ги замени САД.

Извори од НАТО наведуваат дека не е јасно дали, и ако е така, како сојузниците ќе ги соопштат деталите за проширувањето на капацитетот за нуклеарно одвраќање. Досегашната практика беше Русија да се остави во неизвесност во врска со конкретните чекори.

НАТО и Вашингтон потврдуваат дека американското нуклеарно оружје е стационирано во Европа, но информациите за бројот, видот и локациите се строго класифицирани.