Бременоста во Авганистан под водство на Талибанците за некои жени може да значи смртна опасност за себе, за своите деца или и за обете. Пет години по враќањето на Талибанците на власт, здравствениот систем е во сериозна криза, а жените се меѓу најтешко погодените, пишува Скај њуз .
„Родив пет деца. Ги изгубив сите пет при породување“, изјави една жена за „Скај њуз“ пред единствената клиника на километри наоколу во Нуристан, во североисточен Авганистан. Земјата веќе има една од највисоките стапки на смртност кај мајките и децата во светот, а жените велат дека бременоста е полна со страв и неизвесност.
„Наскоро нема да има жени докторки“
Откако се вратија на власт, Талибанците воведоа околу илјада правила и декрети, од кои речиси 200 се насочени кон ограничување на правата на жените. Девојчињата не можат да одат на училиште по 12-годишна возраст, на жените им е забрането да работат многу работи, спорт и јавен живот. Сопругата мора да добие дозвола од сопругот за да ја напушти куќата и да посети машки лекар.
Докторката Рошанак Вардак, која ги повикува жените да патуваат на долги растојанија за да ја прегледа, ги нарекува последиците од ваквите политики катастрофални. Таа особено предупредува на забраната за образование за девојчиња и жени.
„Наскоро нема да има жени лекарки во Авганистан“, предупредува Вардак. Пет години без нови жени лекарки веќе земаат свој данок, а проблемот е особено сериозен бидејќи многу семејства не дозволуваат жените да бидат прегледани или породувани од маж.
„Ако нема лекар, медицинска сестра или бабица, кој ќе им помогне? Мажи? Нивните семејства нема да дозволат маж да ги породи“, рече таа.
Ситуацијата е дополнително влошена од намалувањето на меѓународната помош. Политиките на Талибанците доведоа до санкции, замрзнување на финансиски средства и големи намалувања на помошта, а последиците се особено видливи во болниците.
Три бебиња во еден кревет
Во Детската болница „Индира Ганди“ во Кабул, некои кревети се полни со три бебиња. Еден лекар вели дека критично болно дете може да има само неколку дена живот, додека друг вели дека болницата понекогаш доживува шест смртни случаи дневно. Најмалку две од децата со кои биле во контакт починале во рок од неколку часа за време на престојот на екипата на „Скај њуз“.
Текстот продолжува под рекламата
Меѓу нив има деца од семејства кои веќе изгубиле неколку деца. Сулејман, кој имал неколку месеци, бил тешко болен, а неговите двајца постари браќа и сестри веќе починале. Намалувањата на меѓународната помош, објави „Скај њуз“, најтешко ги погодуваат најранливите.
Во исто време, талибанските власти сакаат да го истакнат подобреното ниво на безбедност од крајот на војната и тврдат дека ги почитуваат жените. Тие исто така велат дека во земјата има околу 10.000 регистрирани бизниси во сопственост на жени, но ова е земја со околу 45 милиони луѓе, а жените претежно работат скриено од мажите и честопати од своите домови.
„Тоа не е почит“
Махбуба Серај, номинирана за Нобелова награда за мир и долгогодишна активистка за правата на жените, ги отфрла тврдењата на Талибанците дека нивната политика претставува почит кон жените. „Тоа не е почит. Тоа не е авганистанска култура“, рече таа. „Ако почитта е да се спречат девојчињата да одат на училиште, а жените да работат додека тие мора да ги хранат своите деца, тогаш не ни е потребна таа почит“.
Сераџ со години управувал со засолништа за злоупотребени жени, сè додека Талибанците не ги затвориле. Сега вели дека го напушта Кабул. „Плачам секој ден“, рече таа, наведувајќи го својот очај поради владеењето на Талибанците, недостатокот на меѓународен одговор и притисоците под кои е.
Последиците од владеењето на Талибанците се особено сурови во приказната за осумгодишната Шамсул, чиј татко починал во неодамнешните поплави во Нуристан. Нејзината мајка е бремена со своето осмо дете и нема извор на приход. Шамсул сака да стане докторка, но според правилата на Талибанците ѝ е дозволено да студира само уште две години.
Таа сонува да стане докторка, но наскоро нема да ѝ биде дозволено да оди на училиште.
Девојчето секое утро пешачи по планински патеки до училиште, обидувајќи се да го искористи времето што ѝ е преостанато. Две години, еден постар човек од Кабул, Баки Саламдар, плаќа за нејзиното образование и им носи училишен прибор на децата во сиромашната област.
„Овие деца се иднината. Јас сум стар, јас сум минатото“, рече тој. „Човек може да живее без парче леб, човек може да живее без голтка вода некое време. Но, книгите се вратата кон светот.“
Авганистан, исто така, има минерални ресурси проценети на трилиони долари. Владата на Талибанците сигнализираше дека е подготвена да склучи договори со американски компании во рударството, земјоделството и инфраструктурата доколку САД ги укинат санкциите и ги одмрзнат авганистанските средства. Сепак, нема разговори за ублажување на забраната за образование на жените.

