Законот за Специјализираните совети и Специјализираното обвинителство – чии измени беа усвоени восиноќа од страна на Собранието на Косово – првично беше донесен во август 2015 година; Специјализираните совети и Специјализираното обвинителство беа формирани врз основа на овој закон, меѓународен договор ратификуван од Собранието на Косово и уставен амандман.
Според овие правни акти, Специјализираните совети и Специјализираното обвинителство имаат надлежност за кривични дела против човештвото, воени злосторства и други кривични дела, сите поврзани со наводите содржани во извештајот на Парламентарното собрание на Советот на Европа од 7 јануари 2011 година, кој се однесува на нехуман третман и недозволена трговија со човечки органи на Косово и Метохија и во северна Албанија.
Во тој извештај, тогашниот специјален известувач на Советот на Европа, Дик Марти, ги обвини лидерите на таканаречената ОВК за вмешаност во трговија со човечки органи.
По овој извештај, во септември 2011 година, Европската Унија одлучи да формира Специјална истражна работна група (SITF) за спроведување независна кривична истрага за наводите изнесени во извештајот, како и за сите други потенцијални кривични дела поврзани со тие наводи.
Во летото 2014 година, SITF објави дека доказите собрани за време на истрагата се доволни за поднесување обвинителен акт.
За да се постапи по овие наводи, беше неопходно да се формира соодветна институција која ќе спроведува судски постапки во согласност со законот.
Тогашните власти во Приштина се договорија со ЕУ за начините на постапување по овие наводи.
Во август 2015 година, Собранието ги усвои членот 162 од Уставот и Законот за Специјализираните совети и Специјализираното обвинителство; претходно, во 2014 година, беше извршена размена на писма меѓу претседателот на Косово и Високиот претставник на Европската Унија за надворешни работи и безбедносна политика.
Специјализираните совети имаат специфичен мандат и надлежност над постапките што се однесуваат на злосторства против човештвото, воени злосторства и други кривични дела започнати или извршени на Косово и Метохија во периодот од 1 јануари 1998 година до 31 декември 2000 година.
Седиштето на Специјализираните совети на Косово и на Канцеларијата на специјализираниот обвинител е во Хаг, а персоналот – вклучувајќи ги судиите, специјализираниот обвинител и секретарот – е составен од меѓународни претставници.
ЕУ, заедно со земјите-донатори (Канада, Норвешка, Швајцарија, Турција и САД), ја финансира работата на судот.
Судиите на Специјализираните совети ги именува шефот на Мисијата на ЕУ за заедничка безбедносна и одбранбена политика – поточно, шефот на мисијата EULEX – врз основа на препорака од независна комисија за избор, составена од двајца меѓународни судии со значително искуство во меѓународното кривично право и еден меѓународно именуван функционер. Според амандманите усвоени од Собранието во Приштина, надлежноста на Специјализираните совети е стеснета во поглед на предметот и временскиот опсег, максималната казна е намалена, а осудените лица би ги издржувале казните во затвори на Косово и Метохија; дополнително, воведена е можност претседателот на Косово да помилува осудено лице.
Амандманите беа предложени од Демократската партија на Косово откако Специјализираните совети, на 16 септември, ги осудија четворицата поранешни лидери на ОВК на вкупно 81 година затвор за воени злосторства.

