МАкедонскта православна црква денес го одбележува Велики петок – Христовите страдања, најтажниот ден за христијаните, кога Исус бил осуден и распнат на Голгота, жртвувајќи се за сите луѓе и спасението на светот.
Во сите православни цркви, Плаштот се изнесува попладне, што го симболизира платното во кое бил завиткан Исус откако бил симнат од крстот и го прикажува Христовото погребување во гробот.
На Велики петок нема литургија, но се служат Царските часови, кога се читаат делови од Евангелието за страдањата на Исус.
Тоа е ден на голема жалост, но и вовед и подготовка за Велигден, кој е најголемиот христијански празник.
Велики петок е денот кога Римјаните го осудиле Исус Христос на смрт, по наговор на еврејските свештеници и фарисеи.
Како знак на тага и жалост, црковните ѕвона не ѕвонат на Велики петок, почнувајќи со бдението на Велики четврток, а дрвените ѕвона се користат за повикување на богослужби.
За време на Царските часови, Утрената се потсетува на изведувањето на Христос на суд пред Понтиј Пилат, времето на судот, времето на страдањата на крштевањето и распнувањето на гората Голгота, а потоа и на симнувањето на Христовото тело од крстот на вечерната служба на која се презентира Плаштаницата.
Плаштаницата се поставува на специјално украсена маса пред олтарот, која го претставува гробот на Христос.
По вечерната служба, се служи Утрената на Велика Сабота со Статија (химна за Исус Христос), по што поворка со Плаштаницата оди околу храмот.
Статијата се песни што ја опишуваат тагата и страдањето на Пресвета Богородица поради распнувањето и смртта на нејзиниот син Исус Христос, но и страдањето што го најавува неговото славно воскресение.
Поради важноста на овој празник, секоја недела во годината е посветена на Велигден и секоја недела е мал Велигден.
Велигден е еден од подвижните празници и се слави по еврејската Пасха, во првата недела по полната месечина што паѓа на самиот ден на пролетната рамноденица или веднаш по неа. Никогаш пред таа рамноденица.
Најрано може да падне е 4 април, а најдоцна е 8 мај според новиот календар.
Бојадисување на јајца за Велигден е еден од најстарите христијански обичаи и го симболизира денот кога Марија Магдалена дошла во Рим за да го раскаже евангелието.
Таа дури стигнала и до царот Тибериј, на кого му донела кошница со јајца како подарок.
Царот не верувал во воскресението на Христос и рекол дека би било како белите јајца во кошницата да ја променат бојата. Марија Магдалена рекла на тоа: „Христос воскресна“ и сите јајца во кошницата станале црвени.
Црвената боја е симбол на радост и воскресение, а првото црвено јајце се чува до следниот Велигден како „чувар на куќата“, заштитник на семејството.
Според друга легенда, жителите на Ерусалим им се потсмевале на христијаните дека Христос не воскреснал, бидејќи тоа било невозможно, исто како што било невозможно кокошките да снесат црвени јајца.
Следната година, на Велигден, сите кокошки во Ерусалим снесувале црвени јајца.
