Велика Британија бара околу 3.500 бугарски државјани кои добиле студентски кредити за студирање во Велика Британија, а потоа ја напуштиле земјата без да ги отплатат долговите , според податоците на британската државна компанија за студентски кредити (SLC), цитирани од „Дејли меил“.
Вкупно 121.000 поранешни студенти кои живеат надвор од Велика Британија се бараат за неотплатени кредити во вредност од над 3,4 милијарди фунти. Најголемиот број должници се наоѓаат во Австралија – речиси 15.000 луѓе, по што следат САД со околу 7.600. Околу 5.500 должници се наоѓаат во Шпанија и Ирска.
Според британскиот систем, отплатата на студентските кредити започнува дури откако дипломираниот ќе почне да работи и неговиот приход ќе надмине одреден праг, кој, во зависност од видот на кредитот, варира помеѓу 25.000 и 32.000 фунти годишно. Ова значи месечен приход од околу 2.420 фунти или повеќе.
Според британските власти, некои должници се селат во земји со пониски приходи и трошоци за живот, работат во сивиот сектор или не го пријавуваат целиот износ на своите приходи, што го отежнува наплатата на долговите.
Повеќето британски универзитетски дипломци ги финансирале своите трошоци за образование и живот преку студентски кредити, при што износот на долгот честопати надминувал 45.000 фунти по лице. Пред Велика Британија да ја напушти Европската Унија, бугарските граѓани имале право да аплицираат за вакви кредити, а многу од нив ја искористиле можноста.
Проблемот со неплатените студентски кредити се продлабочува, иако британските институции тврдат дека имаат воспоставено механизми за следење на приходите на должниците надвор од земјата.
Студиите покажуваат дека само околу 20% од оние кои земаат студентски кредити го враќаат целиот износ, при што некои долгови надминуваат 200.000 фунти. Кредитите се отплаќаат во период до 40 години, а во некои случаи се отпишуваат на 65-годишна возраст.
Сличен проблем постои и во Бугарија. Податоците од Министерството за образование покажуваат дека од започнувањето на програмата за студентски кредити гарантирани од државата во 2010 година, државата отплатила речиси 15,5 милиони лева за нефункционални кредити наместо на должниците. Од нив, околу 12,7 милиони лева се поврзани со заемопримачи кои не ги плаќале своите обврски, а преостанатите средства се законски простени поради смрт, траен инвалидитет или раѓање и посвојување на второ дете.
Министерството за образование наведува дека уделот на проблематичните кредити е околу 7% од сите одобрени студентски кредити. Откако ќе се исплати државната гаранција, побарувањата се префрлаат во Националната агенција за приходи, која последователно успева да врати околу 40% од средствата во буџетот.
