ПОСЕТАТА на индиска продавница за играчки може да открие повеќе од само нова забава за детето; таа дава увид во борбата на земјата за поповолни економски односи со својот моќен сосед Кина. Пред шест години, Индија одлучи да го поттикне локалното производство и да спречи влегување на производи со низок квалитет на пазарот. Затоа ги зголеми царините за увезени играчки од 20 на 60 проценти, а на крајот и на 70 проценти, пишува Би-Би-Си .
Трговците протестираа, велејќи дека домашните компании никогаш нема да можат да се натпреваруваат со странските стоки. Сепак, комбинацијата од повисоки тарифи и построги стандарди за контрола на квалитетот се исплатеше. Увозот на играчки во Индија се намали за една третина, од речиси 269 милиони евра во 2020 година на 90 милиони евра оваа година. Во исто време, извозот се зголеми од 115 милиони евра на 179 милиони евра во истиот период. Така, Индија успеа драстично да ја намали својата зависност од Кина, која некогаш држеше 70 проценти од локалниот пазар на играчки.
Успех кој остана исклучок
Секторот е ретка приказна за успех во инаку неуспешните обиди на Индија да ги избалансира влошените трговски односи со својот поголем сосед, кои некои аналитичари ги опишуваат како еден од најасиметричните во светот денес.
Иако дипломатските врски беа прекинати по судирот во долината Галван во 2020 година, а Делхи воведе низа антидампинг мерки и забрани кинески апликации како TikTok, трговскиот дефицит со Пекинг само растеше. Од 39 милијарди евра во 2020 година, скокна на дури 100 милијарди евра оваа година.
„Економската зависност на Индија од Кина продолжи да се продлабочува, додека политичките, безбедносните и инвестициските односи беа на најниско ниво досега“, рече Кевин Зонгже Ли од Центарот за анализа на Кина при Институтот за политика на Азиското општество во Вашингтон. Дополнителна загриженост е тоа што извозот на Индија во Кина остана под нивоата пред пандемијата, дури и кога увозот се дуплираше во истиот период.
„Кина сега обезбедува повеќе од 30 проценти од индустрискиот увоз на Индија, а Индија зависи од неа за повеќе од 100 клучни производи. Нерамнотежата само се влошува“, вели Аџај Шривастава од Глобалната иницијатива за трговија и истражување (GTRI) со седиште во Делхи. Шривастава верува дека ако продолжи ова темпо на увоз, билатералниот дефицит би можел да порасне на 119 милијарди евра, што му дава на Пекинг уште поголемо влијание врз индиската индустрија.
Производството зависи од кинеските компоненти
На маргините на самитот на БРИКС во Делхи во септември, во време на подобрување на односите меѓу азиските гиганти, премиерот Нарендра Моди и кинескиот претседател Си Џинпинг ветија дека ќе се справат со „структурните трговски дисбаланси и проблемите со синџирот на снабдување“.

Но, аналитичарите велат дека ова ќе биде исклучително тешка задача за Делхи, бидејќи кинескиот увоз е длабоко вкоренет во индустриската економија на Индија. Главната причина е што на Индија ѝ е потребна Кина не само за готови производи, туку сè повеќе и за суровини и делови за сопствено производство.
Индија ја намали својата зависност од увоз на готови производи како што се паметни телефони и соларна опрема и сега произведува повеќе од една четвртина од iPhone-ите во светот. „Сепак, производството сè уште е во голема мера базирано на склопување и во голема мера зависи од увезените компоненти, особено од Кина“, рече Шривастава.
Истото важи и за индустриските машини, суровините за батерии, хемикалиите, сончевите ќелии и опремата за производство. Податоците од истражувачката фондација „Обсервер“ (ORF) покажуваат дека електричните машини и електрониката сочинуваат 36 проценти од увозот, по што следуваат машините и механичките уреди со 21,7 проценти. Органските хемикалии и пластиката исто така имаат значаен удел.
„Намалувањето на нивната понуда не само што би влијаело на потрошувачката, туку би го запрело и самото производство“, рече Соумја Бховмик од Центарот за нова економска дипломатија на ORF. Тој рече дека ова покажува колку е тешко за Индија да ги замени кинеските суровини со домашно производство.
Надворешни фактори и внатрешни предизвици
Освен зависноста од суровини, други макроекономски трендови го движат кинескиот увоз во Индија. Кина има огромни вишоци во секторите од челик до соларни панели и електрични возила, а нејзината забавувачка економија не може да го апсорбира целото тоа производство.Текстот продолжува под рекламата
Затоа, производителите сè повеќе се свртуваат кон странските пазари и продаваат стоки по ниски цени. Се очекува трговскиот суфицит на Кина да надмине 895 милијарди евра втора година по ред. Голем дел од овие стоки завршуваат во Индија затоа што брзо го проширува производството, но и затоа што „западните пазари воведуваат царини и други ограничувања“, вели Шривастава.
Од друга страна, недостатокот на пристап до кинескиот пазар останува голем предизвик за индиските компании. „Индиските производи во Кина се соочуваат со разни тарифни и нетарифни бариери што го отежнуваат зголемувањето на извозот“, вели Ли. „Доколку нормализацијата на односите продолжи без сериозен поттик за меѓусебен пристап до пазарот, Индија ризикува ситуација каде што политичките односи се подобруваат, но економската зависност останува иста“.
Потрагата по решенија
Долгорочното решение за намалување на непотребниот увоз и подобрување на извозот е зајакнување на производството, вели Шривастава. Но, ова бара специфични индустриски политики и подобри темели – прифатлива енергија и кредити, ефикасна логистика и стабилни регулативи, кои се области во кои Индија сè уште заостанува.
Индија неодамна ги олабави правилата за странски директни инвестиции, што би можело да им отвори врата на кинеските компании кои сакаат да ги прошират своите инвестиции. Шривастава додава дека и ова ќе треба внимателно да се следи.

„Инвестициите што само ги прошируваат дистрибутивните мрежи или служат за склопување производи од кинески делови би можеле да го зголемат увозот и да ја продлабочат зависноста. Затоа, трансферот на технологија, создавањето локална вредност, домашното производство на компоненти и извозот од Индија треба да бидат приоритет за одобрување.“
На краток рок, Индија би можела да се фокусира на поголем извоз во Кина во одредени сектори за да ја намали трговската асиметрија, вели Ли. Сектори како што се фармацевтската индустрија би можеле да бидат природен избор со стареењето на населението на Кина и зголемувањето на трошоците за здравствена заштита.
„Но, намалувањето на дефицитот од 100 милијарди евра нема да дојде само од наоѓање специфични извозни сектори“, додава тој. „Клучното прашање е дали Пекинг е подготвен да направи отстапки за пристап до пазарот како дел од пошироката нормализација на односите. Во спротивно, Индија ќе мора да најде свој начин да го наметне тој разговор.“

