Според психолозите, финансиските расправии обично ги маскираат стравовите поврзани со довербата и контролата.
Кој треба да плати за вкупните купувања во продавницата?
Зошто едниот купил пар скапи патики (кои не му се потребни), додека другиот постојано плаќа влезници?
„Зошто не заработуваш повеќе!“, „Нема секогаш да плаќам за сè!“, „Најди подобро платена работа!“, „Ти не даваш ништо за децата, јас се грижам за сè!“, „Дали сепак ќе ги плаќам сите сметки?!“
Ова се добро познати реплики што ги разменуваат повеќето парови.
Расправиите околу парите се чини дека се составен дел од семејниот живот – и секогаш се исклучително непријатни.
Всушност, несогласувањата околу парите најверојатно ќе станат камен на сопнување што ќе ја доведе врската до катастрофа.
Интересното, сепак, е нешто друго – и повеќето терапевти ќе се согласат: парите може да бидат причината, но тие честопати не се суштината на проблемот.
Обично, финансиските недоразбирања едноставно кријат поголем и посериозен проблем од вид.
Може да станува збор за недостаток на доверба, недостаток на безбедност, проблем со моќ или непремостливи разлики во вредностите и воспитувањето.
Сепак, без оглед на причината поради која се кријат, расправиите околу парите се секогаш толку деструктивни и штетни за врската што можат да се сфатат дури и како најсигурно предупредување за разделба.
Според американска студија предводена од Соња Брит, истражувач на Државниот универзитет во Канзас, цитирана од Rollingout.com, финансиските несогласувања се најзначајниот фактор што доведува до развод, надминувајќи ги расправиите за деца, секс или роднини.
Истражувањето на Брит, спроведено на илјадници парови, исто така откри дека расправиите околу парите имаат тенденција да траат подолго и да се чувствуваат поинтензивно од другите конфликти, при што на паровите им треба подолго време да се опорават од нив.
Всушност, токму интензитетот е клучот зошто финансиските спорови изгледаат толку драматични.
Се испоставува дека несогласувањето околу парите е многу поголемо од причините што доведоа до него. Неколку нови чевли не можат да ја променат целата слика за врската, но разликите во начинот на нивно стекнување можат да предизвикаат цела криза.
Едноставно затоа што не станува збор за пари, туку за нешто многу подлабоко.
Ако не станува збор за парите сами по себе, за што всушност се караат паровите?
Терапевтите често ги опишуваат парите како огледало. Начинот на кој лицето троши, штеди или се грижи за финансиите го одразува она што го научило додека растело и од што најмногу се плаши.
Затоа расправиите за пари обично ги кријат другите темели на врската. На пример:
– Криза на доверба: Ако едниот партнер крие купувања, долгови или плаќања на сметки.
– Губење или борба за контрола: Ако едниот партнер ги донесува повеќето финансиски одлуки сам и не дозволува никому да се меша. Или кога не успеваат подеднакво да ги делат трошоците за заедничко одржување.
– Недостаток или желба за безбедност: Стравот од сиромаштија на едниот партнер може да не се преклопува со стравот од сиромаштија на другиот. Но, основниот недостаток на безбедност може да биде толку разбеснувачки што двојката може да одлучи да се раздели.
– Чувство на недостаток на почит: Ако едниот партнер се чувствува осуден за начинот на кој троши или затоа што нема доволно пари, тоа може да влијае на неговата самодоверба.
– Судир на вредности: Ако едното лице ги перцепира парите како можност за слобода, а другото како гаранција за безбедност, разбирањето станува тешко.
Значи, ако едно лице западне во апсолутна паника и стрес поради непредвиден трошок од 200 евра направен од другото лице, можно е причината да не е самата набавка. Ниту „неодговорниот“ чин на другото лице според него. Едноставно, инцидентот предизвикува вознемирена реакција кај него, поврзана со несигурноста од минатото. Спомен на сиромашно детство. Спомен на понижување поврзан со недостаток на пари или нешто друго.
Дали е можно партнерите да се караат за пари, а сепак да останат заедно?
Сосема е можно. Расправиите за пари се всушност сосема нормални.
Истражувањето на психологот Џон Готман, коосновач на Институтот Готман, покажува дека околу 69% од конфликтите во врските се вртат околу постојани несогласувања кои никогаш целосно не исчезнуваат. Овие конфликти се должат на трајни разлики во личноста и вредностите.
Но, целта, според психолозите, не е да се елиминираат несогласувањата меѓу партнерите, туку да се научат да се справуваат со нив со почит.
Среќните парови се расправаат, но не стигнуваат до точка на презир и никогаш не престануваат да сакаат да го разберат гледиштето на другиот. Согласноста лежи во начинот на кој се водат дебатите.
Како можеме да водиме посмирени разговори за парите?
Прво:
Треба да избереме време кога нема напнатост. Лоша идеја е да се покренува прашањето за време на напната врска, за време на расправија или веднаш откако ќе стигне сметката.
Второ:
Добро е да знаеме со кого си имаме работа. Во каква средина и под какви околности пораснал нашиот партнер? Каква е неговата финансиска позадина? Што научил од своите родители за парите? Кои се нивните стравови?
Откријте што го „повлекува чкрапалото“ кај вашиот партнер и го тера да експлодира. Кажете му го вашето гледиште. Споделете ги вашите финансиски проблеми, не ги кријте вашите долгови и кредити.
Трето:
Поставете заеднички финансиски цели. Создадете заедничка сметка или фонд за итни случаи. Споделете станбен кредит.
Четврто:
Одлучете кои пари се ваши лично, кои на другата личност, а кои се заеднички.
Различни „касиери“ можат да спречат конфликти и чувство дека едно лице неразумно ги троши заедничките пари.
Ова е важен чекор во справувањето со предизвиците на секојдневниот живот.
Кога е време да се стави крај на финансиските недоразбирања?
Ако финансиските расправии не престануваат и постојано се повторуваат, ако едниот партнер крие долгови или има сериозни кредитни проблеми што не може да ги реши, ако ги злоупотребува заедничките пари и ја изневерува довербата на другиот – можеби е време да се стави крај на вечната расправија.
Истото важи и ако едното лице го држи другото во слаба позиција со тоа што не му дава пристап до заедничките пари – повеќе не станува збор за финансиски конфликт, туку за насилство.
Терапевтите можат да помогнат да се види емоционалната страна зад финансиските проблеми, но не можат да помогнат со криминалната страна.
Ако не станува збор само за спор околу цената напишана на сметката, туку за сериозно финансиско неверство или патолошко финансиско однесување што влијае на заедничките финансии на двојката или семејството – време е да се стави крај не само на расправијата, туку и на самата врска.
Бидејќи не станува збор само за недоразбирање, туку за нешто сосема друго: предизвикување сериозна психолошка штета на другиот партнер.

