Тие намерно ги урнале тунелите и поставиле експлозивни мини на влезовите, според пет извори запознаени со американските разузнавачки служби.
Поради овие потези, пристапот до залихи од приближно половина тон високо збогатен ураниум сега е многу потежок, поопасен и одзема многу време отколку пред само еден месец, кога претседателот Доналд Трамп јавно посочи дека американската војска би можела да почне да ги запленува, пишува CNN .
Компликации за преговорите
Новите ирански утврдувања дополнително го комплицираат предложениот договор на администрацијата на Трамп со Техеран за отстранување и уништување на ураниумот и го поставуваат прашањето кој ќе ја преземе опасната задача за негово ископување.
Дури и на самиот Иран сега ќе му бидат потребни тешка механизација и обемни напори за деминирање за да пристапи до материјалот. Дипломатската мисија на Иран во Обединетите нации не одговори веднаш на барањето за коментар, ниту Белата куќа одговори на прашањата на Си-Ен-Ен.
Неизвесен договор
Претседателот Доналд Трамп постојано изјавуваше дека обезбедувањето на овој материјал е приоритет на САД во тековните преговори за завршување на војната и повторно отворање на Ормутскиот теснец, кој Иран ефикасно го затвори.
Висок функционер на администрацијата им изјави на новинарите во петокот дека двете страни се близу до договор што ќе бара од Иран да го предаде збогатениот ураниум на САД.
Според него, материјалот ќе биде уништен на лице место, а потоа изнесен од земјата. Сепак, американските и иранските претставници дадоа спротивставени изјави за привремениот договор, а неговите прецизни услови остануваат нејасни. Во петокот, наводен нацрт-верзија на договорот беше објавена во полуофицијалната новинска агенција на Иран, што предизвика лута реакција од Трамп на социјалните мрежи.
Страв од криење материјали
Скот Рокер, кој ја водеше Канцеларијата за отстранување на нуклеарен материјал на Националната администрација за нуклеарна безбедност од 2017 до 2021 година, верува дека овие потези би можеле да му дадат можност на Иран да ги скрие своите вистински намери. „Ако овој извештај е точен, тој дефинитивно би го комплицирал… екстракцијата на високо збогатен ураниум“, рече тој.
Рокер додаде дека преговарачите би можеле „да бараат од Иран да ги донесе сите залихи на централна локација за верификација и евентуално отстранување или разредување на материјалот“, што би го ставило товарот на докажување врз Техеран.
„Сепак, во тој сценарио, би се грижел дека Иран би можел да тврди дека дел од високо збогатениот ураниум е невозможно да се извлече“, рече Рокер.
„Не можеме да бидеме сосема сигурни дека Иран нема да може повторно да го стори тоа во одреден момент во иднина.“
Последици од американските најави
Се смета дека поголемиот дел од залихите се наоѓаат во срушени тунели во нуклеарниот комплекс во Исфахан, централен Иран, додека помал дел е складиран на други локации.
Кон средината на мај, американската војска беше подготвена да спроведе копнена операција за запленување на нуклеарен материјал , но на крајот тоа беше оценето како премногу ризично.
Оттогаш, Иран само дополнително ги идентификуваше локациите каде што се верува дека го чува својот високо збогатен ураниум. Самиот Трамп претходно ја призна опасноста од таква операција.
Во мај, тој изрази сомнежи во „Фокс њуз“ дека Иранците некогаш би можеле да пристапат до закопан нуклеарен материјал без американските разузнавачки служби да го откријат. „Знаеме точно што се случува. Никој не се ни доближил до тоа“, рече тој во тоа време.
Двата извори забележуваат дека претседателот, јавно зборувајќи за ураниумот како можна цел, можеби го охрабрил Иран подобро да ги заштити своите средства.
Логистика за селидби
Дури и ако Вашингтон и Техеран потпишат договор во текот на следната недела, се очекуваат дополнителни технички преговори за да се разработат деталите за иднината на нуклеарната програма на Иран.
Отстранувањето на ураниумот од земјата веројатно би барало вклучување на специјализиран мобилен објект управуван од Националната администрација за нуклеарна безбедност во Националната лабораторија Оук Риџ во Тенеси.
Си-Ен-Ен претходно објави дека врвните американски преговарачи Џаред Кушнер и Стив Виткоф ја посетиле лабораторијата претходно овој месец. Дури и на водечките светски експерти ќе им треба значително време за да ја завршат задачата. Трамп им рече на новинарите претходно овој месец дека отстранувањето ќе трае најмалку две недели.
