Самитот за инвестиции во транспортот се отвори денес во Солун, здружувајќи влади, институции на ЕУ, меѓународни финансиски институции, менаџери за инфраструктура, стопански комори и приватни компании за забрзување на инвестициите во транспортот низ Западен Балкан и соседните региони на ЕУ.
Домаќин на самитот е Министерството за инфраструктура и транспорт на Република Грција, а го организираат Транспортната заедница, Европската банка за обнова и развој и Европската инвестициска банка, со поддршка на Инвестициската рамка за Западен Балкан.
Под темата „Обезбедување раст и конкурентност преку поврзување“, Самитот се фокусира на претворање на стратешките приоритети за поврзување во банкарски, координиран и инвестициски транспорт. Дискусиите ќе се однесуваат на имплементацијата на проширувањето на TEN-T, коридорот Западен Балкан-Источен Медитеран, Планот за раст за Западен Балкан, координацијата на донаторите, подготовката на проекти и посилната соработка помеѓу јавниот и приватниот сектор.
Самитот доаѓа во клучен момент за регионот. Западниот Балкан и соседните региони на ЕУ ги имаат воспоставено коридорите, насоките на политиката и европските стандарди. Следниот чекор е побрза реализација: подготовка на зрели проекти, подобрување на довербата во набавките, мобилизирање на финансии и обезбедување инвестициите да се претворат во побезбедни, позелени, поотпорни и подобро поврзани транспортни мрежи.
Планот за раст за Западен Балкан обезбедува 6 милијарди евра финансирање, вклучувајќи 2 милијарди евра грантови и 4 милијарди евра концесиски заеми, од кои 3 милијарди евра се наменети за инвестиции преку Инвестициската рамка за Западен Балкан. Во исто време, цевководот на транспортни проекти и вкупните инвестициски потреби остануваат значително повисоки, нагласувајќи ја важноста од подобрена координација на донаторите и поголема мобилизација на приватниот сектор.
Н.Е. г-дин Христос Ставру Димас, министер за инфраструктура и транспорт на Република Грција, подвлече: „Самитот за транспортни инвестиции стратешки ја позиционира Грција како европска порта за поврзување помеѓу Западен Балкан, регионот на Црното Море и Источниот Медитеран, зајакнувајќи ја нашата улога, како и нашата одговорност како регионален транспортен, логистички и инвестициски центар на пресекот на клучните приоритети за проширување и отпорност на ЕУ. Нашиот приоритет сега мора да биде јасен: да се премине од планирање кон имплементација и од амбиција кон реализација“.
Тој заклучи велејќи дека транспортот, енергетиката, логистиката и дигиталната инфраструктура мора да се пристапат како меѓусебно поврзани столбови на долгорочната конкурентност на Европа и подвлече дека Грција останува посветена на градење на поповрзана, поотпорна и поконкурентна Европа преку практична соработка и навремена испорака на стратешки инфраструктурни проекти.
Г-дин Матеј Закоњек, директор на Постојаниот секретаријат на Транспортната заедница, рече дека регионот постигнал значаен напредок во дефинирањето на своите приоритети и усогласувањето со стандардите на ЕУ.
„Сега мора да преминеме од мапи и планови кон брза имплементација. Ова значи подобро подготвени проекти, посилни институции, предвидливи набавки, координирано финансирање и поблиска соработка со приватниот сектор. Транспортната заедница ќе продолжи да ги поддржува своите партнери, така што инвестициите во транспортот ќе станат поисплатливи, поотпорни и покорисни за луѓето и бизнисите“, истакна тој.
Г-дин Марк Боуман, потпретседател за политика и партнерство, Европската банка за обнова и развој, изјави: „Приоритетите се јасни низ целиот Западен Балкан и соседните региони – посилна поврзаност, поблиска интеграција со Европската Унија и поконкурентни економии. Предизвикот сега е реализацијата. Ова значи забрзување на подготовката на проекти, зајакнување на институциите и мобилизирање на јавни и приватни финансии во голем обем. Во ЕБОР, работиме со партнери за да ги претвориме стратешките коридори во банкарски инвестиции што можат да се имплементираат побрзо и поефикасно. Со комбинирање на ангажманот во политиката, финансирањето и советодавната поддршка, можеме да помогнеме да се осигураме дека инвестициите во транспортот ќе донесат опипливи придобивки за бизнисите и граѓаните – зголемување на отпорноста, одржливоста и долгорочниот раст.“
Г-дин Роберт де Грот, потпретседател на Европската инвестициска банка, истакна дека ефикасната поврзаност е од суштинско значење за конкурентна и интегрирана Европа.
„Транспортните проекти што ги поддржуваме се дел од поширока европска мрежа, поврзувајќи региони како што се Западен Балкан, Украина и Молдавија, и зајакнувајќи ја интеграцијата, соработката и пристапот до пазарот. Посилните прекугранични врски ја зголемуваат трговијата, инвестициите и интеграцијата во ЕУ, но се потпираат на беспрекорни врски, интероперабилност и координирана акција. Кога се усогласени, поврзаноста ја поттикнува конкурентноста.
Јасна е посветеноста да се развива инфраструктурата во регионот и јасно се поставија принципите и правилата дека заеднички ќе вложуваме во изградбата на железничкиот Коридор 10 – порача заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт Александар Николоски при учеството на самитот за инвестиции во транспортот „Обезбедување раст и конкурентност преку поврзување“, што се одржува денеска во Солун.
Железничкиот Коридор 10, оцени Николоски, е иднината за развојот на трговијата, за развојот на пристаништата во регионот. – Затоа, драго ми е што, покрај нашата држава, и Грција, и Србија, и Хрватска дадоа јасна заложба дека ќе инвестираат во Коридорот 10, што уште повеќе ја истакнува важноста на нашата инвестиција во изградба на брза пруга што ќе оперира на Коридорот 10 – тоа е економски најжив и најзначаен коридор и нешто што дополнително ќе ѝ носи бенефит и економска оправданост на Македонија – изјави Николоски, кој беше говорник на панелот „Остварување на проширувањето на ТЕН-Т: Приоритети на инфраструктурата и инвестициски предизвици во Западен Балкан“.
Николоски потенцира дека на Коридорот 10 веќе имаме автопат од северната до јужната граница и оти се работи на негова модернизација.
